تحليل داستان هاي قرآني براساس نظريه كنشي گريماس

An Analysis of Qur'anic Stories Using Greimas's Actantial Model

تحليل و بازخواني روايت­ هاي قرآني بر اساس نظريه­ هاي جديد، مي­ تواند در شناخت بيش­تر و عميق­تر اين كتاب كريم مؤثر واقع شود. اين جستار به روش توصيفي-تحليلي درپي تحليل برخي حكايت ­هاي قرآني مثل داستان حضرت يوسف(ع)، حضرت ابراهيم(ع)، حضرت يونس(ع) و حضرت ايوب(ع)، براساس نظريۀ الگوي كنشي گريماس است؛ براين اساس روايت­ هاي نامبرده با توجه به موقعيت روايي آن­ها دسته­ بندي شده، سپس شخصيت­ هاي هر موقعيت روايي بررسي و تحليل شده است. شش نقش اصلي يا به تعبير گريماس «كنش­ گر» در اين روايت­ ها، بازيابي شده است كه عبارتند از:كنش ­گزار يا فرستنده، كنش­ گراصلي يا فاعل، هدف، كنش­ يار، كنش ­پذير يا دريافت كننده و ضدكنش ­گر. بررسي­هاي اين تحقيق نشان مي­دهد، ساختار بسياري از داستان­ هاي قرآن به روش نظريه الگويي كنشي گريماس قابل نقد و بررسي است و اصول و مباني كلي الگوي كنشي گريماس درباره حكايت­ هاي قرآني كاملاً قابليت انطباق دارد و نتايج آن با دستاوردهاي گريماس در بحث بررسي شخصيت به عنوان يكي از عناصر اصلي داستان قابل تطبيق است

Analysing and revising Qur'anic stories by means of new theories can be effective in more developed recognition and deeper understanding of the Holy Qur'an. The present descriptive-analytical study aimed to analyse the Qur'anic stories comprising the stories of Prophet Joseph (PBUH), Prophet Ibrahim (PBUH), Prophet Jonah (PBUH) and Prophet Jacob (PBUH) drawing on Greimas's actantial model. In so doing, the narratives mentioned were categorized, then the characters in each narration were reviewed and analysed. Six major roles or as Greimas puts it 'actor' were extracted in the narratives. The actors consisted of sender, subject, object, helper, receiver and opponent. This findings show that the structure of many Qur'anic stories can be reviewed using Greimas's actantial model, the general principles of this model are fully in line with the Qur'anic stories and the results are analogous with Greimas's achievements in the study of personality as one of the main elements of stories.