مطالعه‌ي خط كوفي‌بنّايي دوره تيموري و چگونگي تأثير آن در نشانه نوشته‌‌هاي معاصر (با تأكيد بر مسجد گوهرشاد‌ مشهد)

Study ofthe Masonry Kofi script of Timuriperiod and its effects in the sign of contemporary writings(Emphasizing on mosque of goharshadmashhad

قديمي‌‌ترين نوع خط‌ كوفي، خطوط آجري است كه به آن خط‌‌كوفي‌‌بنّايي مي‌‌‌‌گويند. خط‌كوفي‌بنّايي همان خط‌معقلي است. خط‌بنّايي يا معقلي نوعي خط ‌‌كوفي زاويه‌دار به ‌‌شمار مي ‌رود؛ كه بر اساس خانه‌هاي شطرنجي طراحي شده و از ترسيم اشكال هندسي مانند: مربع، مستطيل، خطوط موازي و متقاطع ايجاد مي‌گردد. اين نوع كوفي در بناها و مساجد باستاني به خصوص دوره تيموري ديده مي‌شود. در عصر تيموري از كاشي‌هاي معرق، هفت‌‌رنگ و همچنين خط‌معقلي در تزيين بناها استفاده شده است. در بناهاي باستاني، نوع ساده بنّايي‌ فراوان ديده مي‌شود؛ اين مهم در تزيينات مسجد ‌گوهرشاد مشهد به خوبي مشهود است. اين پژوهش با استفاده از روش توصيفي‌تحليلي صورت گرفته؛ و با شناخت عوامل مهمي همچون ايجاد سواد وبياض، نحوه خوانش، چگونگي حركت حروف و همچنين پايه‌كار موجود در خط ‌كوفي‌بنّايي، توانسته است؛ پايه اي مهم براي طراحي نشانه‌نوشته‌هاي معاصر بيابد.

The oldest type of Kofi script is the brick lines that are called theMasonry Kofi script. The Kofi script is the same the script ismoalaghi.The masonry script is a kind of angular kufi script; based on the Designed chess house and drawing geometric shapes like: Square, rectangle, parallel and cross lines. This type of Kufic is seen in ancient buildings and mosques, especially the Timuri period. In the Timuri period, have been used Moaragh tiles, seven colors, as well asMoalaghi script in the decoration of buildings. In ancient buildings, a simple type of masonry is seen abundantly;This is very evident in the decorations of the Goharshad Mosque of Mashhad. This research is based on descriptive-analytic method; an‎d by knowing such important factors as creating Savad and Bayaz , how to read, how to move letters and moreAlso, the base of the work in the masonry Kofi script has found an important basis for designing signs of contemporary writing.