الگوي پيشنهادي تدوين بودجه در دولت اسلامي

بررسي منابع درآمدي منصوص در كتب فقهي و مصارف آنها نشان مي‌دهد كه شارع مقدس ساختاري كلي را دنبال كرده است. توجه به اين ساختار بحث از مسائلي همچون امكان «گسترش قلمرو منابع درآمدي شرعي» و «تعريف منابع درآمدي جديد» و همچنين امكان تدوين بودجه مطابق با اهداف عالي نظام اسلامي را فراهم مي‌كند. عمده اتكاي درآمدي بودجه دولت اسلامي بر رديف‌هاي خمس، زكات، خراج و انفال بوده كه تركيبي از ماليات و واگذاري است. محوريت هزينه­كرد نيز بر رفع تبعيض و فاصله طبقاتي، ايجاد فرصت‌هاي شغلي و امنيت جامعه مي‌باشد. سؤال اين است كه با توجه به منابع درآمدي و مصارف تعييني در شريعت ‌آيا مي‌توان الگويي براي نظام مالي جامعه اسلامي ‌ارائه داد؟ آيا به مقتضاي تغيير و تحوّل در تشكيلات حكومت و افزايش هزينه‌هاي آن، حاكم اسلامي مي‌تواند موارد مذكور را توسعه دهد؟ مقاله پيش‌ رو با رويكردي استنباطي به ارائه طرح تدوين بودجه دولت اسلامي پرداخته است. روش تدوين مقاله روش تحليلي ـ استنباطي است. بديهي است با توجه به ابعاد موضوع از آموزه‌ها و روش استدلال اجتهادي نيز استفاده مي‌شود.