بررسي ريز ريخت‌شناسي هسته تمشك Rubus L زيرجنس Rubus Lدر شمال ايران

Micro-morphology of Rubus L. Sub-genus Rubus L. in North of Iran

در اين تحقيق هسته ميوه هفت گونه زيرسرده Rubusاز سرده Rubus توسط استريوميكروسكوپ و ميكروسكوپ الكتروني (SEM) در شمال ايران مطالعه شد. نتايج نشان داد، كه اين هسته‌ها داراي طول حدود 4-2 ميلي‌متر مي‌باشند. بزرگترين هسته-ها مربوط به گونه‌هاي R. caesius و R. sanctus و كوچكترين هسته‌ها مربوط به گونه‌هاي R. hirtus و R. dolichocarpusمي‌باشند. شكل هسته كليوي (R. caesius)، سه ضلعي (R. discolor)، بيضوي (R. dolichocarpus، R. hirtus و R.hyrcanus)، تخم‌مرغي (R. persicus) و مورب (R. sanctus) مشاهده مي‌شود. تزئينات سطح خارجي اندوكارپ نيز بين گونه‌ها متغيير بود به طوري كه فرورفتگي‌هاي كم عمق و عميق در سطح اندوكارپ مشاهده شد. رنگ هسته تمام گونه‌ها سفيد مي‌باشد. سطح هسته R. sanctus داراي كرك‌هاي ساده و ستاره‌اي شكل مي‌باشند كه ساير گونه‌ها فاقد اين صفت مي-باشند. بنابراين مطالعه ريزريخت‌شناسي هسته تمشك به عنوان يك صفت سيستماتيكي ارزشمند در شناسايي گونه‌هاي Rubus قابل استفاده مي‌باشند.

In order to micro-morphology study of seed Rubus L. seven seed specimens were collected from different habitats in North of Iran stereo and SEM microscopic methods were applied. The characters were evaluated included dimension, shape, size, trichome and ornaments on surface. The results demonstrated that the mean size of seed was 2-4 mm; the biggest pyrenes were seen in R.caesius, R.sanctus and smallest in R.hirtus, R. dolichocarpus. pyrenes were formed in different shapes e.g., reniform (R. caesius), triangular form (R.discolor), elliptical form (R.hirtus, R.dolichocarpus, R.hyrcanus), ovate form (R. persicus) and oblique form (R. sanctus). Ornaments on the endocarp surface were presented variably; proments of surface was varied from low to high in treated species. White color was seen in all examined species. Stellate and simple trichome just presented in R. sanctus. General results confirmed that pyrenes morphology of Rubus were valuable character for identification.