ارزيابي بيمارگري Steinernema feltiae روي بيد گوجه‌فرنگي، Tuta absoluta در شرايط آزمايشگاه و گلخانه

بيد گوجه­فرنگي (Tuta absoluta)، يكي از آفات مخرّب و كليدي گوجه‌فرنگي است كه در صورت طغيان محصول را به‌طور كامل از بين مي‌برد. در اين بررسي بيمارگري نماتدSteinernema feltiae Filipjev روي سنين مختلف لاروي T. absolutaدر شرايط آزمايشگاه و همچنين غلظت مؤثر نماتد در كنترل آفت در شرايط گلخانه ارزيابي شد. در مطالعه آزمايشگاهي، نتايج تاثير غلظت­هاي صفر، 125، 200، 355، 632 و 1124 عدد لارو عفونت­زاي سن سوم نماتد (Infective juveniles, IJs) روي لاروهاي سنين دو تا چهار بيد گوجه­فرنگي نشان داد كه 48 ساعت پس از آلوده‌سازي، نماتد قادر به بيماركردن سنين لاروي آفت مي‌باشد و با افزايش تراكم جمعيت نماتد، درصد تلفات نيز افزايش مي‌يابد. درصد تلفات سنين لاروي T. absoluta، در سطح احتمال 1% اختلاف معني­داري با يكديگر داشتند. درصد مرگ و مير لاروهاي سنين دوم، سوم و چهارم در بالاترين غلظت نماتد 1124 عدد IJs به ترتيب 5/31، 6/75 و 9/85 درصد بدست آمد. اين مقادير در كمترين غلظت نماتد به ترتيب معادل 8/16 ، 7/26 و 3/30 درصد بود. براي انجام آزمايش در شرايط گلخانه، سه تيمار شامل مؤثرترين غلظت نماتد معادل 1124 عدد IJs در يك ميلي‌ليتر آب، فراورده بِلتيرول باكتريBacillus thuringiensis (Bt)،با غلظت 5/2 در هزار (32% WP) به‌عنوان تيمار مقايسه و تيمار شاهد بدون نماتد در شش تكرار در نظر گرفته شد. ميانگين تلفات سنين مختلف لاروي بيد گوجه­فرنگي در تيمار S. feltiae با 9/2±5/77 درصد در مقايسه با نتايج حاصل از تاثير فراوردهBt با 7/13±40 درصد و تيمار شاهد، اختلاف معني‌داري داشت. نتايج به دست آمده حاكي از پتانسيل نماتد S. feltiae در بيمارگري لاروهاي بيد گوجه‌فرنگي و تأثير معني‌دار آن در ايجاد تلفات روي اين آفت مي‌باشد.