چالش دولت مدرن رضا شاه با ايلات و عشاير؛ مانع توسعه‌يافتگيِ سياسي

Challenge of the modern state of Pahlavi and Tribe: Obstacle of Political Development

مشاركت سياسيِ مبتني بر وفاداري مليِ گروه­هاي قومي و مذهبي موجود در يك كشور، از اركان اصلي توسعة سياسي محسوب مي­شود. در ايران دوره رضا شاه، اگرچه زمينه­ي رشد مدرنيته و تحكيم مفاهيم اساسيِ آن فراهم شد اما در عمل توسعه‌يافتگيِ سياسي به معناي مشاركت‌پذيري كليه اقوام و ايلات و گروه­هاي موجود در اين سرزمين صورت نگرفت. مهم‌ترين علّت اين امر، چالش اين دولت با ايلات و عشاير بود. به علت اهميت موضوع، اين پژوهش با هدف بررسي وتحليل مناسبات پُرچالش دولت رضا شاه با ايلات و عشاير به عنوان مانع مهم توسعه‌يافتگي سياسي، قصد آن دارد تا به اين سؤال پاسخ گويد كه «چالش دولت مدرن رضا شاه با ايلات و عشاير، چرا مانع توسعه‌يافتگي سياسي شد؟» براي پاسخ به سؤال پژوهش، اين فرضيه در نظر گرفته شده كه «اعمال سياست­هاي خشونت­بار عليه ايلات و عشاير، در دولت رضا شاه موجب تحكيم احساسات قوميتي شد، لذا توسعه‌يافتگي سياسي تحقق نيافت.» پژوهش به شيوه توصيفي ـ تحليلي به اين موضوع مي­پردازد. يافته ­ها نشان مي­دهد استفاده از شيوه سركوب، اجبار و كنترل شديد براي مهار ايلات و عشاير به منظور تحقق مدرنيسم و تجدّد مورد نظر در دوره رضاشاه، مانع اصلي توسعه‌يافتگي سياسي بود.

Political participation based on national loyalty of the ethnic and religious minorities residing in a country is one of the fundamental pillars of the communities being politically developed. Though the grounding for modernity growth and the entry of the essential concepts related thereto was set during the period of Reza Shah, but, practically, the Pahlavi state stood far away from achieving political development bearing the participation of the entire clans and ethnicities and the groups living in this territory. The current research paper tries to adjust the modernism theories and modern government with Iran’s status so as to criticize the centrism tendencies of the Pahlavi’s modern government. It seems that in communities based on ethnic and tribal minorities, such a condition makes achievement of modern development impossible, and forces the modern state to use the mandatory and controlling practices to restrain these minorities in order to implement the goals and objectives desired.