تحليل ريسك سيستمي در صنايع منتخب بورس اوراق بهادار تهران: يك رويكرد رگرسيون چندكي چندمتغيره

مقاله حاضر اثر يك رخداد منفي را در بازار بورس اوراق بهادار تهران - منتسب شده به ريسك سيستمي[1] - روي بازده شاخص صنايع منتخب با استفاده از داده‌هاي روزانه - دوره اول بهمن 1386 تا آخر شهريور 1396- مورد مطالعه قرار مي‌دهد. در اين راستا، براي تحليل وابستگي دنباله‌اي بين صنايع و شاخص كل (به‌عنوان نمادي از وضعيت كلي بازار) از روش رگرسيون چندكي چندگانه VAR-VaR[2] كه توسط وايت[3]و ديگران (2015)، توسعه يافته و همچنين به‌منظور بررسي نحوه واكنش صنايع به ريسك آني و بلندمدت شاخص كل از توابع كنش- واكنش چندكي[4]استفاده شده است. استفاده از روش‌هاي موردنظر بررسي آزادانه وابستگي دنباله‌اي بين متغيرها را امكان‌پذير مي‌سازد. يافته‌هاي مطالعه حاضر نشان‌دهنده معناداري اثرات سرريز[5] ريسك شاخص كل (بازار) بر بسياري از صنايع هم به صورت آني و هم در طول زمان بوده است. برمبناي نتايج پژوهش، طي دوره‌هاي توأم با بحران، ريسك صنايع شيميايي، فراورده‌هاي نفتي و بانك بيش از ساير صنايع بوده است. يادآوري مي‌شود، برمبناي اثرات سرريز ريسك، نحوه واكنش صنايع به شوك شاخص كل متفاوت بوده است. بر اين اساس، صنعت بانك و كانه‌هاي فلزي، از بيشترين افزايش ريسك در واكنش به شوك‌هاي آني شاخص كل برخوردار بوده‌اند. همچنين صنايع شيميايي و فراورده‌هاي نفتي از بيشترين وابستگي دنباله‌اي با ريسك بلندمدت بازار سرمايه كشور برخوردار بوده‌اند.