عوامل مؤثر بر تغيير كاربري اراضي كشاورزي در روستاهاي شهرستان همدان

تغيير كاربري اراضي از چالش­ هاي مهم بخش كشاورزي در قرن 21 است. دراين راستا هدف اصلي تحقيق حاضر شناسايي عوامل مؤثر در تغيير كاربري اراضي كشاورزي روستايي در شهرستان همدان به عنوان يك قطب كشاورزي است كه با مسئله تغيير كاربري اراضي مواجه است. تحقيق حاضر به لحاظ هدف، كاربردي است و ماهيت توصيفي- تحليلي دارد. براي گرد آوري اطلاعات از مطالعات كتابخانه‌اي و پيمايش ميداني استفاده شده است. جامعه آماري تحقيق حاضر شامل كارشناسان سازمان‌هاي كشاورزي شهرستان همدان بوده كه به روش تمام شماري (حجم كل برابر 90 كارشناس ) انتخاب گرديد. ابزار تحقيق پرسشنامه‌اي است كه روايي آن با توجه به مباني نظري و كسب نظر از كارشناسان فن و پايايي آن به وسيله آلفاي كرونباخ (90/0) تأييد گرديد. براي تجزيه و تحليل داده­ها از تحليل عاملي اكتشافي در قالب نرم افزار SPSS/20 استفاده شد. نتايج تحليل عاملي پنج عامل را به عنوان علل گرايش به تغيير كاربري اراضي كشاورزي شناسايي نمود كه عبارتند از: توسعه نيافتگي كشاورزي، اقتصادي نبودن بخش كشاورزي، ضعف اطلاعات و اجراي نادرست برنامه­هاي عمران روستاها، توسعه شهرها و تمايل جوانان به مشاغل غيركشاورزي در شهرها كه در مجموع 232/59 درصد از متغيرهاي تغيير كاربري را تبيين نموده است. همچنين، با افزايش جاذبه بخش كشاورزي براي كشاورزان و سرمايه­گذاران اين بخش، اجراي دقيق سياست­هاي توسعه روستايي با تأكيد بر حفظ كاربري اراضي، افزايش جاذبه و كاهش دافعه زندگي روستايي براي جوانان و مديريت ساخت و ساز در اراضي كشاورزي به عنوان خانه دوم مي‌توان از گرايش كشاورزان به تغير كاربري اراضي كشاورزي جلوگيري نمود.