بررسي سازه هاي مؤثر بر مشاركت كشاورزان در مديريت آبياري (مورد مطالعه شهرستان خوي)

(Investigation of components affecting farmers' participation in irrigation management (Case of Khoy County

هدف اين پژوهش بررسي سازه هاي مؤثر بر مشاركت كشاورزان در مديريت آبياري در شهرستان خوي بود. تحقيق حاضر از نوع علي- ارتباطي بود و به روش پيمايش انجام شد. جامعه آماري تحقيق تمامي كشاورزان شهرستان خوي در سال زراعي 95-1394 بودند (19088N=) كه تعداد 379 نفر با استفاده از جدول كرجسي و مورگان و روش نمونه‌گيري طبقه­ اي با انتساب متناسب به عنوان نمونه ­هاي تحقيق انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها پرسشنامه‌اي بود كه روايي محتوايي آن توسط اساتيد و متخصصين مربوطه تأييد شده و پايايي آن با محاسبه ضريب آلفاي كرونباخ بين 0/72 تا 0/85 تعيين شد. داده‌هاي بدست آمده با استفاده از نرم‌افزار SPSS19 تحليل شدند. با توجه به نتايج، مشاركت كشاورزان در مديريت آبياري در سطح خوب ارزيابي شد. نتايج نشان داد بين متغيرهاي مستقل نگرش كشاورزان نسبت به مشاركت در مديريت آبياري، آگاهي از پيامدهاي مشاركت در مديريت آبياري، مناسب بودن عوامل فني در شبكه آبياري، ميزان استفاده آنان از منابع اطلاعاتي، هنجارهاي اجتماعي در زمينه مشاركت در مديريت آب، ديدگاه كشاورزان نسبت به پرسنل ترويج كشاورزي، ميزان اجتماعي بودن كشاورزان و ديدگاه كشاورزان نسبت به كارشناسان سازمان آب با متغير وابسته مشاركت كشاورزان در مديريت آبياري رابطه مثبت و معني‌داري در سطح يك درصد وجود داشت. همچنين نتايج حاصل از رگرسيون خطي به شيوه گام به گام نشان داد كه متغيرهاي مذكور 75 درصد از تغييرات متغير وابسته مشاركت كشاورزان در مديريت آبياري را تبيين نمودند.

The purpose of this study was to investigate components affecting farmers' participation in irrigation management (case of Khoy County). This study was causal-relationship and a survey was conducted. The study population were all farmers in the Khoy County in the crop year 2015-16 (N=19088) and a number of 379 number of people were chosen using the Krejcie and Morgan table (1970) and stratified sampling with proportional allocation as research samples. The data collection tool was a questionnaire whose content validity was confirmed by professors and experts and its reliability was determined by calculating Cronbach's alpha coefficient between 0.72 and 0.85. The obtained data were analyzed using the SPSSv19 software. According to the results, the participation of farmers in irrigation management was evaluated at a good level. The results showed that the independent variables including farmers' attitude toward their participation in irrigation management, awareness of the consequences of participation in irrigation management, suitability of the technical factors in irrigation network, use of farmers from information sources, social norms toward participation in water management, farmers' attitude toward agricultural extension personnel, farmers' sociability and attitude toward water officials and experts with dependent variable of participation in irrigation management had had positive relationship and significant at 1 percent level. The results of stepwise regression analysis showed that the mentioned variables explained 75 percent of the variance of the participation in irrigation management.