تحليل اثرات رشد بخش غير كشاورزي بر مهاجرت نيروي كار از بخش كشاورزي در ايران

مهاجرت نيروي كار از بخش كشاورزي به بخش غير كشاورزي و فعاليت آن‌ها در مشاغل شهري از نشانه‌هاي بارز تغيير و تنوع در روابط كار در بخش كشاورزي محسوب مي‌شود كه به ميزان قابل توجهي تحت تأثير عوامل اقتصادي قرار مي‌گيرد. در اين مطالعه، به بررسي تأثير رشد بخش غير كشاورزي بر مهاجرت نيروي كار از بخش كشاورزي در ايران پرداخته شد. براي اين منظور، در ابتدا با استفاده از روش موندلاك ميزان مهاجرت نيروي كار از بخش كشاورزي ايران به بخش‌هاي غير كشاورزي در بازه زماني 1391-1353 محاسبه شد. سپس، با استفاده از مدل خودتوضيح با وقفه‌هاي گسترده عوامل مؤثر بر مهاجرت نيروي كار از بخش كشاورزي مورد بررسي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه به طور متوسط در هر سال بيش از 3 درصد از نيروي كار بخش كشاورزي به ساير بخش‌هاي اقتصادي مهاجرت مي‌نمايند. همچنين، در كوتاه‌مدت، با رشد درآمدهاي بخش غير كشاورزي ميزان مهاجرت نيروي كار از بخش كشاورزي افزايش مي‌يابد. با اين وجود، در بلندمدت، ميزان مهاجرت نيروي كار از بخش كشاورزي با افزايش اختلاف درآمدهاي شهري و روستايي به طور معناداري تحت تأثير قرار مي‌گيرد. لذا مي‌بايست به منظور جلوگيري از معايب مهاجرت بيش از ظرفيت موجود براي نيروي كار بخش كشاورزي، در كوتاه‌مدت تضمين و تقويت درآمدهاي بخش كشاورزي و در بلند‌مدت ايجاد توازن منطقي ميان دستمزدهاي شهري و روستايي در دستور كار سياست‌گذاري قرار گيرد.