رابطه دانش فراشناخت و بهزيستي مدرسه: نقش واسطه‌اي هيجان‌هاي تحصيلي

Relationships between metacognitive knowledge and school well-being: Meditating role of academic emotions

هدف: هدف پژوهش تعيين نقش واسطه‌اي هيجان­هاي تحصيلي در رابطه بين دانش فراشناخت و بهزيستي مدرسه در قالب يك الگوي علّي بود. روش: روش پژوهش توصيفي از نوع همبستگي و جامعه آماري تمامي دانش‌آموزان دختر و پسر دوره متوسطه دوم شهرستان لردگان در سال تحصيلي 96-1395 به تعداد 3008 نفر بود. با روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چند مرحله‌اي تعداد 456 نفر انتخاب شدند و به پرسشنامه‌هاي آگاهي‌هاي فراشناختي شرا و دنيسون (1994)، مقياس شرم و گناه تامپسون، شارپ و الكساندر (2008)، خرده مقياس اميد پرسشنامه هيجان‌هاي تحصيلي پكران، گوتز و پري (2005) و مقياس بهزيستي مدرسه كاپلان و ماهر (1999) پاسخ دادند. پس از حذف 18 پرسشنامه مخدوش و 24 داده‌ پرت، اطلاعات 414 آزمودني با روش تحليل مسير و با استفاده از نرم افزار آموس آزمون شد. يافته‌ها: تحليل داده‌ها نشان دهنده اثر مستقيم دانش فراشناخت بر بهزيستي مدرسه (19/0 =β، 001/0 =P)، اثر مستقيم هيجان گناه بر بهزيستي مدرسه (21/0 =β، 001/0 =P) و نيز نتايج بوت ‌استراپ حاكي از نقش واسطه‌اي هيجان­هاي تحصيلي در رابطه بين دانش فراشناخت و بهزيستي مدرسه بود (51/0 =β، 001/0 =P)؛ به‌ اين شكل ‌كه دانش فراشناخت از طريق افزايش هيجان گناه و اميد و كاهش هيجان شرم منجر به افزايش بهزيستي مدرسه شده بود. نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج اين پژوهش، پيشنهاد مي‌شود دانش فراشناخت به دانش‌آموزان آموزش داده شود تا آن­ها با افزايش هيجان‌هاي اميد و گناه و كاهش هيجان شرم بتوانند بهزيستي مدرسه را در خود ارتقاء دهند.

Aim: The purpose of this study was to investigate the mediating role of academic emotions in the relationship between metacognitive knowledge and school well-being in a causal model. Method: The method of the study was a descriptive-correlation and statistical population consisted of all girl and boy students from Second high school in the city of Lordegan in the 2016-17 academic year (3008 participants), from which 456 students were selected through multistage cluster sampling. For collecting data, used Metacognitive Awareness Questionnaire Shraw & Dennison (1994), Guilt and Shame Scale Thompson, Sharp, & Alexander (2008), hope subscale of Academic Emotions Questionnaire Pekrun (2005), and School Well-Being Scale Kaplan & Maehr (1999), from which 42 questionnaires were removed from the analysis as being had outliers and missing data. Research hypothetical model was tested through path analysis and AMOS software. Results: Data analysis showed that metacognitive knowledge had direct effect on school well-being )β= 0.19, P= 0.001). It also showed that guilt emotion had direct and positive effect on school well- being )β= 0.21, P= 0.001). The Bootstrap results showed the mediating role of academic emotions in relationship between metacognitive knowledge and school well-being (β= 0.51, P= 0.001). In a way that metacognitive knowledge led to increasing school well-being through increasing hope and guilt emotions and reducing shame emotion. Conclusion It is suggested that metacognitive knowledge be taught to students to upgrade school well-being through increasing hope and guilt emotions and reducing shame emotion.