تاثير آموزش راهبردهاي خود-تنظيمي بر خودكارآمدي تحصيلي و عملكرد خواندن دانش‌آموزان نارساخوان

Effects of Self-Regulation Strategies Training on Academic Self-Efficacy and Reading Performance of Students with Dyslexia

نارساخواني رايج‌­ترين نوع ناتواني­ يادگيري خاص است كه به تأخير و نارسايي در توانايي خواندن مربوط مي‌شود و با نارسايي قابل ملاحظه در پيدايش مهارتهاي شناخت واژگان و فهم مطالب خوانده شده مشخص مي‌شود. با توجه به ارتباط عملكرد خواندن با خود-تنظيمي، يكي از روشهايي كه مي‌تواند به دانش‌آموزان نارساخوان كمك كند، آموزش خود-تنظيمي است. از اين رو هدف از انجام پژوهش حاضر4، شناسايي تاثير آموزش راهبردهاي خود-تنظيمي بر خودكارآمدي تحصيلي و عملكرد خواندن دانش‌آموزان نارساخوان بود. طرح تحقيق نيمه‌آزمايشي و از نوع پيش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. نمونه پژوهش 27 دانش‌آموز مبتلا به نارساخواني شهرستان رشت در سال تحصيلي 96-1395 بود كه به طور در دسترس انتخاب و به صورت تصادفي در دو گروه آزمايشي و گواه (گروه آزمايشي 13 نفر و گروه گواه 14 نفر) جاي­‌دهي شدند. براي گرد‌آوري داده‌ها از پرسشنامه‌ خودكارآمدي تحصيلي (جينكز و مورگان، 1999) و آزمون خواندن و نارساخواني (كرمي‌نوري و مرادي، 1387) در مراحل پيش و پس از آموزش استفاده شده است. آموزش راهبردهاي خود-تنظيمي به صورت گروهي در ده جلسه براي گروه آزمايشي ارائه شد، اما گروه گواه هيچ­گونه آموزشي دريافت نكرد. نتايج تحليل كوواريانس چندمتغيري نشان داد كه آموزش راهبردهاي خود-تنظيمي بر بهبود خودكارآمدي تحصيلي و عملكرد خواندن دانش‌آموزان نارساخوان به طور معناداري تأثير مي­گذارد (0/001>P). بنابراين آموزش راهبردهاي خود-تنظيمي به دانش‌آموزان نارساخوان كمك مي­‌كند تا فرايندهاي تنظيم اهداف، خود-كنترلي و خود-ارزشيابي را مديريت كنند. پيشنهاد مي‌شود كه اين مداخله در آموزش دانش‌آموزان نارساخوان به كار گرفته شود.

The aim of the present research was to identify the effects of self-regulation strategies training on academic self-efficacy and reading performance of students with dyslexia. This quasi-experimental study had a pretest-posttest control group design. The sample of the study comprised 27 students with dyslexia in Rasht in academic year 2016-2017 who were selected by convenience sampling method and assigned to experimental (N=13) and control groups (N=14). The instruments consisted of Morgan-Jinks Student Efficacy Scale (1999) and Reading & Dyslexia Test (Karami Nouri & Moradi, 2008). The experimental group received ten sessions of self-regulation strategies training; however, no intervention was implemented for the control group. The results of MANCOVA showed that self-regulation strategies training significantly improved academic self-efficacy and reading performance of students with dyslexia (P<0.001). Hence, self-regulation strategies training assist students with dyslexia in goal regulation, self-control and self-appraisal processes. It is suggested that this intervention be utilized for teaching students with dyslexia.