رويكرد اخلاقي در پژوهش عملياتي

Ethical Approach to Operational Research

زمينه: يكي از مهمترين موضوعاتي كه امروزه در مباحث مديريتي مطرح گرديده اين است كه اساساً مديريت بدون توجه به مسايل ارزشي و اخلاقي در سازمان معنا ندارد، از طرفي به دليل پويايي‌هاي موجود در سيستم‌هاي انساني مدل‌هاي ثابت و لايتغير طبيعي براي آن مناسب نبوده و با توجه به تغييرات و دگرگوني‌هاي سريع امروزه، لزوم استفاده از مدل‌هايي پويا در چنين سيستم‌هايي بيش از پيش احساس مي‌گردد. روش كار: در اين مقاله تلاش شده است تا ابتدا با بيان سير منطقي تحولات، نياز به مدل‌هاي پويا توجيه گردد (تنها مدل‌هاي تحقيق در عمليات مدنظر مي‌باشد) و سپس به بيان چگونگي ورود پويايي‌ها به مدل (اخلاقيات) پرداخته شود. نتيجه‌گيري: در بيان چگونگي ورود اخلاق به تحقيق در عمليات به سه رويكرد متفاوت اشاره شده است: اخلاق درون، برون و ماوراء مدل‌هاي تحقيق در عمليات. در مقاله پيش رو ابعاد و زواياي هر كدام از رويكردها مورد بررسي قرار گرفته و وجوه تمايز، ابعاد و ويژگي‌هاي مشترك آنها بيان شده است. در انتها نيز اين نكته مورد توجه قرار گرفته كه بحث از اخلاقيات در مدل‌هاي تحقيقي نيازمند رويكردي جامع خواهد بود بطوري كه هر سه رويكرد را مورد توجه قرار دهد؛ به عبارت ديگر اين رويكردها را بايد مكمل يكديگر به حساب آورد

Background: Nowadays, one of the most important issues in management is that "management issues does not mean without concern to values and ethics in the organization", on the other hand static models, because of natural and human systems dynamics, are not appropriate and however because of the today rapid changes and transformations, need for dynamic models of such systems is felt more than ever. Methods: This article is an attempt to justify the need for dynamic models (Operational Research Model) by studying the logical process of events, and then we describe how dynamics (ethics) entry to model. Conclusion: we have expressed three different approaches about ethics and OR: ethics In, On and beyond o‎r models. It has been tried to avoid from offering a limited approach which claim that it is complete in all circumstances.