رتبه بندي عوامل رفتاري مؤثر بر عدم تمكين ماليات بر درآمد مشاغل از منظر خبرگان

نظام مالياتي كشور در بخش مشاغل همواره با چالش­هاي زيادي روبه­رو بوده است و عوامل مختلفي بر عدم­ تمكين مالياتي اين بخش اثرگذار مي­باشد. در اين پژوهش، شناسايي و رتبه­بندي عوامل رفتاري مؤثر بر عدم تمكين ماليات بر درآمد مشاغل، با هدف[1] پاسخ به اين سئوال كه «مهمترين عوامل رفتاري مؤثر بر عدم تمكين در ماليات بر درآمد مشاغل از منظر خبرگان مالياتي چيست؟» دنبال شده است. بدين منظور ابتدا مؤلفه­ها و شاخص­هاي رفتاري عدم تمكين مالياتي در حوزه مشاغل بر اساس ادبيات و مباني نظري استخراج شده، سپس بر اساس تئوري رفتار برنامه­­ريزي شده مدل سازي رفتاري صورت گرفته است. سپس براي جمع­آوري اطلاعات از يك پرسشنامه ماتريسي بر اساس تكنيك مقايسه زوجي ساعتي[2] استفاده شده است. در نهايت با توجه به نظر خبرگان و متخصصان در اين حوزه و با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP)[3] و نرم افزار اكسپرت چويس[4] عوامل مستخرج از مرحله قبل، رتبه­بندي شده است. يافته­ها حاكي از اين است كه از بين شاخص­هاي اصلي، هنجارها (اجتماعي و فردي) بالاترين اهميت و از بين زيرشاخص­هاي نگرش، هنجارها و كنترل رفتاري ادراك شده به ترتيب عدم تقارن اطلاعاتي، رفتار الگوي اصلي و گزارش اشخاص ثالث بالاترين درجه اهميت را در عدم تمكين مالياتي دارند.