ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺷﯿﻮهﻫﺎي آﺑﯿﺎري و ﺳﻦ ﺑﻮﺗﻪ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﮑﺮد و اﺟﺰاي ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﺮﻧﺞ )Oryza sativa L( در ﻧﻈﺎمﻫﺎي راﯾﺞ و ﺑﻮمﺷﻨﺎﺧﺘﯽ

نظام فشرده بوم شناختي كشت برنج (SRI)، يكي از روش هاي مديريت مزرعه است كه ضمن كاهش مصرف نهاده ها اعم از بذر، آب آبياري، كودها و سموم شيميايي، باعث افزايش عملكرد مي شود. با توجه به اهميت اقتصادي برنج، اين پژوهش با هدف ارزيابي تاثير شيوه هاي آبياري و سن بوته بر عملكرد و اجزاي عملكرد برنج در نظام هاي رايج و بومشناختي در قالب طرح كرت هاي خردشده با دو مديريت آبياري در سه سطح (A1: غرقاب، A2: اشباع و A3: كم آبياري) و سن بوته در دو سطح (B1: 39 روز، B2: 46 روز) با سه تكرار مورد آزمايش قرار گرفت. تيمارهاي تركيبي A1B2 و A3B1 به ترتيب مربوط به روند رايج و نماينده شيوه بوم شناختي و ساير تيمارها بهعنوان حد واسط مورد مقايسه قرار گرقتند. ميانگين تعداد پنجه در هر كپه در نظام غرقاب (85/37) بيشتر از ساير تيمارها (اشباع: 73/30 و كم آبياري: 28/27) بود. كمترين مقدار عملكرد بيولوژيك در تيمار كم آبياري (6/12764 كيلوگرم در هكتار) و بيشترين مقدار آن در نظام غرقاب (15313 كيلوگرم در هكتار) مشاهده گرديد. مقايسه ميانگين تعداد پنجه در هر كپه مشخص نمود كه كمترين و بيشترين تعداد پنجه در هر كپه به ترتيب مربوط به سن 46 روز (44/31) و سن 39 روز (48/32) بود. ميزان آب مصرفي در تيمار كم آبياري حدود 42 درصد كمتر از تيمار غرقاب و بهره وري آب آن 63/0 كيلوگرم بر مترمكعب بود. بر اساس نتايج، جهت افزايش توليد برنج و صرفه جويي در مصرف آب، استفاده از تيمارهاي بوم شناختي (كم آبياري و سن 39 روز) توصيه مي شود.