آسيب‌شناسي درسنامه‌هاي حافظ

درسنامه ­هاي متون ادبي به عنوان آثاري كه بتوانند نياز دانشجويان در يك ماده درسي را تأمين كنند، غالباً در شكل گزيده­هايي از متون نظم و نثر تهيه مي­شوند. در اين درسنامه­ها بايد چهار نكته اصلي مورد توجه قرار گيرد: 1) محتواي درسنامه 2) مخاطب درسنامه 3) شيوه و ساختار 4) هدف يا مقصد درسنامه. كاستي در هريك از اين محورها مي­تواند درسنامه را از شكل مفيد خود دور سازد. در رشته زبان و ادبيات فارسي غالباً درسنامه­ ها گزيده­اي از مهم­ترين متون نظم و نثر فارسي هستند و در اين ميان درسنامه ­هاي حافظ از جايگاه مهمي برخوردارند. در اين درسنامه ­ها، گزيده­اي از غزل­ها همراه با مقدمه و شرح واژگان­، مفاهيم و ابيات­، متناسب با سليقه و پسند مؤلف فراهم آمده است؛ ولي در يك بررسي انتقادي به نظر مي­رسد كه برخي از اين درسنامه­ ها فاقد شرايط مطلوب درسنامه ­اي هستند. كاستي­هاي آثار مذكور بيشتر عبارتند از فقدان طرحي روشمند براي گزينش غزل­ها، بي ­توجهي به گونه­ شناسي غزل­ها براي شرح و توضيح آنها­، بي توجهي در شرح مفاهيم كليديِ ابيات، اجمال يا تفصيل­هاي بي وجه، اجتهادهاي بي اساس و بنياد­، بدخواني و بي­توجهي به زمينه­ هاي قابل تداعي براي فهم معاني ابيات، و مسائلي ديگر است كه برخي از اين درسنامه­ ها را از جامعيت لازم محروم كرده است. مقاله حاضر بحث و واكاوي همين موارد است.