عامل‌هاي مؤثر بر موفقيت ريزپيوند ex vitro در گياه ليموترش (Citrus aurantifolia) به‌ منظور نجات شاخساره‌هاي بدون ريشه

Factors affecting successful ex vitro microgragfting of sour lime (Citrus aurantifolia) in order to rescue rootless shoots

در اين تحقيق، پيوند ex vitro، براي نجات شاخساره‌هاي بدون ريشۀ ناشي از كشت بافت و انتقال ژن ليموترش (Citrus aurantifolia L.)، انجام و تأثير عامل‌هاي مختلفي مانند نوع و اندازۀ پيوندك، نوع پيوند، شرايط نگهداري گياهچه­هاي پيوندي و استفاده از محيط كشت غذايي در اطراف محل پيوند، بررسي شد. نتايج نشان داد، بهترين بازدهي با استفاده از روش متداول پارافيلم پيچي، در شرايط محيطي كنترل‌شده و با اندازه­هاي پيوندك بزرگ‌تر و چوبي­تر به دست مي­آيد. تزريق محلول غذايي در محل پيوندك، در ميزان موفقيت پيوند، تفاوت معني­داري با شاهد نشان نداد. ولي كاربرد محيط غذايي MS آگاردار در محل پيوند، در مقايسه با پارافيلم پيچي، موفقيت ريزپيوندي ex vitro را بالا برد و نشان داد، مي­تواند به‌عنوان نگه‌دارندۀ پيوندك روي پايه، محافظ رطوبت پيوندك و تأمين‌كنندۀ مواد غذايي آن، در روزهاي اوليه عمل كرده و در سازگاري تدريجي پيوندك به محيط in vivo كمك كند.

This study was carried out to evaluate factors affecting ex vitro micrografting of sour lime (Citrus aurantifolia L.) such as size and type of scions, grafting type, micrografted plantlets conditions and usage of nutrient medium, in order to rescue rootless shoots developed form tissue culture or genetically transformed shoots. Our results showed that the optimum efficiency was achieved when bigger and woodier scions were used in conventional grafting method under controlled environmental conditions. Furthermore, soluble nutrients injected into the micrograft did not show significant difference compared with the control. However, the number of successfully ex vitro micrografted explants treated with MS medium containing agar was higher than the parafilm covered micrografted explants. MS medium supplemented with agar can act as an additional nutritional source to the micrografted explants during the early days of micrografting. Moreover, it gives better anchorage and humidity support for scions and helps with the gradual acclimatization of them in in vivo conditions.