مطالعه جامعه‌ شناختي پيامدهاي اقتصادي بازار و تجارت مرزي (اتنوگرافي انتقادي بازار مرزي بانه)

در اين مقاله، پيامدهاي اقتصادي ظهور و گسترش بازارهاي مرزي از منظر درك، تفسير و تجربه مردم بررسي مي شود. واقعيت آن است كه بازارهاي مرزي مناطق كردنشين ايران، بعد از تحولات عراق در يك دهه اخير رونق و شكوفايي زيادي پيدا كرده‌اند. از اين‌رو، مطالعه پيامدهاي ظهور و گسترش اين نوع بازارها، از ديدگاه جامعه‌شناختي حائز اهميت بسيار است. با توجه به هدف مذكور، در بخش نظري مطالعه حاضر، از ديدگاه انتقادي نظريه‌پردازاني مانند بورديو، زيمل، پولاني و سندل استفاده شده و در بخش روشي نيز متناسب با پارادايم انتقادي، اتنوگرافي انتقادي به كار رفته است. جامعه مورد مطالعه بازار مرزي بانه است. در اين مطالعه، با استفاده از نمونه‌گيري نظري و روش‌هاي مصاحبه، گفت وگو، فوكوس گروه و تحليل اسنادي، اطلاعات تحقيق جمع‌آوري شد. يافته‌ها نيز به روش كدگذاري باز و محوري تحليل شدند و در دو سطح توصيفي و تحليلي ارائه شدند. در سطح توصيفي، ارائۀ يافته‌ها در دو مقوله محوري تاريخ تجارت و بازار مرزي در بانه و نيز رشد و گسترش فضاهاي تجاري و مصرفي صورت گرفت. نتايج نشان داد از نظر پاسخگويان، مهم‌ترين پيامدهاي اقتصادي بازار و تجارت مرزي عبارت‌اند از خدماتي شدن جامعه، افزايش مهاجرپذيري، هژمونيك شدن پول، تضعيف شيوه‌هاي توليد سنتي، تضعيف طبقۀ متوسط، پيدايش قشر تاجر سرمايه‌دار نوظهور، افزايش فاصله اقتصادي و كالايي شدن فضا. در پايان مقاله، ارتباط يافته‌هاي پژوهش حاضر با تحقيقات پيشين و مباني نظري تحليل مي شود.