تنظيمات ايراني: حكومت‌مندي و برآمدن دولت مدرن در ايران

Iranian Regulation: Governmentality and Rising the Modern State in Iran

بسترهاي گفتمانيِ برآمدن دولت مدرن در ايران به دوران سال­هاي 1268 الي 1305 ه.ق بر مي­ گردد. در اين دوران، وقايع و رويدادهاي عمده ­اي رخ دادند كه روند رايجِ تاريخ سياسي در ايران را تشكيل مي ­دهند و شاكل ه­اي مدرن به خود گرفته و انديشۀ دولت فراگير و هويت مليِ واحد پروبلماتيك گرديد. مسئلۀ اصليِ مقاله حاضر از سويي تعيين تكليف نظري با جريان­هاي رايجِ تئوريزه كردن تاريخ دولت در ايران است واز ديگر سو قرار دادنِ انديشۀ دولت مدرن و پروژه ملت­سازي در بستر رويدادهاي واقعي و فراموش شده. با ارجاع به وبا و قحطي به عنوان دو رويداد بزرگ و درهم­كوبنده در تاريخِ معاصر ايران (اما فراموش شده ذيل روايت­هاي غالب) نسبت گفتمان تنظيمات ايراني و برآمدن دولت مدرن با اين دو رويداد بررسي خواهد شد. با مفهومِ حكومت­مندي تلاش خواهد شد برآمدن تنظيمات ايراني تشريح گردد؛ بدين ترتيب حكومت بر فقر كه از دل وبا بيرون مي­زند و در پزشكيِ مدرن نهادمند مي­گردد و حكومت بر ثروت كه از دل قحطي بيرون مي­زند و در قالب تنظيم ماليه نهادمند مي­گردد به عنوان دو روند اساسيِ حكومت­مندي و انضباط ايراني بررسي خواهند شد و نسبت آن­ها با انديشه­ي دولتِ فراگير مورد بحث قرار خواهد گرفت.