سنجش عدالت اجتماعي با رويكرد توسعه پايدار مطالعه موردي مناطق شهري تبريز

Measuring social justice with a sustainable development approach Case study of Tabriz urban areas

رسالت عدالت اجتماعي و فضايي در شهرها تخصيص عادلانه منابع و امكانات شهري مي‌باشد؛ به‌گونه‌اي كه افراد با حداقل شكاف و اعتراض نسبت به حقوق خود مواجه باشند و نيازهاي جمعيتي آن در ابعاد مختلف برآورده گردد. عدالت اجتماعي به‌عنوان يكي از اصول چهارگانه توسعه پايدار در تمام جهان موردتوافق قرارگرفته و مي‌تواند نتايج زيان‌آوري را كه محروميت و فقر بر محيط‌زيست و توسعه پايدار وارد مي‌آورد را از بين ببرد. هدف اين تحقيق بررسي و شناخت نحوه و چگونگي توزيع خدمات در مناطق شهر تبريز، تعيين معيارهاي اصلي تعريف‌كننده سطح توسعه‌يافتگي عدالت اجتماعي و ارائه برنامه‌هاي تحرك بخشي به جريان عدالت اجتماعي از اهداف مهم اين پژوهش مي‌باشد. روش تحقيق توصيفي – تحليلي مي‌باشد. همچنين براي شناسايي ابعاد گوناگون عدالت اجتماعي در مناطق شهري تبريز با استفاده از آخرين آمار و اطلاعات مربوط به سال 1390، 16 شاخص گوناگون در قالب 4 مؤلفه جمعيتي، كالبدي، آموزشي، بهداشتي و درماني و در ميان 10 منطقه، موردمطالعه قرارگرفته و نتايج آن با بهره‌گيري از مدل تحليل خاكستري (GRA) ارزيابي‌شده است. در اين نوشتار ابتدا با استفاده از تحليل خاكستري اقدام به كاهش شاخص‌ها و استخراج مجموعه عوامل دخيل در ميزان عدالت اجتماعي پرداخته‌شده و پس از آن با استفاده از روش رتبه‌بندي امتياز استانداردشده، مناطق شهر تبريز رتبه‌بندي شده‌اند. نتايج به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد توزيع امكانات و خدمات در مناطق شهر تبريز متوازن و هماهنگ نمي‌باشد. به‌طوري‌كه مناطق 3، 5، 6، ازلحاظ برخورداري از جميع امكانات و خدمات نسبت به ديگر مناطق در رتبه‌هاي يك تا سه قرار دارند.