تحليلي بر نقش سرگور اوزلي در پايان دورۀ اول جنگ هاي ايران و روسيه

ايران در آستانۀ سدۀ نوزدهم ميلادي در شرايطي در مدار سياست­ و مداخلۀ كشورهاي اروپائي قرار گرفت كه سياستمداران ايراني به خاطر عقب­ماندگي كشور و ناآگاهي خود آمادگي لازم را براي اين مواجهه نداشتند. دورۀ اول جنگ­هاي ايران و روسيه يكي از مهم­ترين عرصه­هاي دخالت اروپائيان در ايران بود كه با تحميل قرارداد گلستان به ايران با وساطت سرگوراوزلي سفير انگلستان در ايران به پايان رسيد. اين پژوهش با استفاده از روش توصيفي ـ تحليلي در پي واكاوي نقش سرگور اوزلي در حوادث منجر به پايان دورۀ اول جنگ­هاي ايران و روسيه به ويژه قرارداد گلستان است. يافته­ها نشان مي­دهد، اوزلي از سال 1227ق/1812م در نقش يك ميانجي در مذاكرات بين ايران و روسيه ظاهر شد؛ اما او با تمايل به روسيه و خارج نمودن افسران انگليسي از قشون ايران نقش مهمي در شكست قواي عباس ميرزا در اصلاندوز داشت. همچنين در سال 1228ق/1813م كه انگليسي ­ها به حضور قدرتمند روس­ها در مبارزه با ناپلئون نياز داشتند، اوزلي با وعدۀ استرداد سرزمين­هاي ايراني توسط امپراتور روسيه و با پيشنهادها و تهديدهاي ديگر، فتحعلي­شاه را وادار به پذيرش شرايط نابرابر صلح با روسيه نمود.