بررسي ويژگي هاي سبكي سفرنامۀ «بستان السياحه»

بستان‌السياحه اثر حاج ميرزا زين العابدين شيرواني، يكي از مهمترين آثار عصر قاجار است. اين اثر دايره‌المعارف مانند، علي‌رغم ارزشهاي زيادي كه دارد، چندان كه بايد و شايد شناخته و شناسانده نشده است. اين جستار در پي آن است كه اين اثر را با رويكرد سبك‌شناسي مورد تجزيه و تحليل قرار دهد؛ بر اين اساس، اثر مذكور به شيوۀ توصيفي و تحليل در سه سطح فكري، زباني و ادبي مورد مطالعه قرار گرفته است. دستاورد پژوهش نشان ميدهد كه موضوع غالب در اين اثر از منظر انديشگاني، فلسفه و عرفان، تاريخ و جغرافيا، طب، نجوم، موسيقي، مذهب و نحله‌هاي مختلف فكري و مذهبي، جامعه‌شناسي، مردم‌شناسي و... است. از نظر زباني، مقوله‌هايي چون تركيبات بديعي، واژه‌هاي هندي، نوادر لغات، حذف، كاربرد صورت قديمي ماضي استمراري و... بسامد بالايي دارد و حضور انواع تجنيس و تسجيع و بهره‌گيري از انواع تشبيهات خيال‌انگيز و تناسب‌هاي گسترده و... شاخصه‌هاي اصلي سطح ادبي آن محسوب ميشود.