بررسي عوامل و پيامدهاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي نبرد چالدران (920 ه.ق /1514م) براساس گزارش مورّخان ترك

تكوين و تحوّل قدرت صفويان تا حد زيادي با جغرافياي آناتولي عجين شده است. همزمان با نخستين فعاليت­هاي صفويان براي كسب قدرت، عمده تلاش­هاي آن­ها در منطقه مرزي آناتولي متمركز بود؛ از سوي ديگر عثماني­ها هم از زمان اواسط دوره بايزيد دوم، تلاش­هاي زيادي براي تسلط بر اين مناطق مي‌كردند. پس با تكاپوي جدّي صفويان براي قدرت‌گيري از زمان شاه اسماعيل و نگاه ويژه به آناتولي، طبيعي بود كه عثماني‌ها نيز، تلاش زيادي براي مقابله با صفويان و زياده‌خواهي‌هاي آنان در اين مناطق داشته باشند، حاصل اين اقدامات و تلاش‌ها در دوران سليم اول منجر به نبرد چالدران (920 ق/1514م) گرديد. بر همين‌ اساس، سؤال اصلي نوشتار حاضر اين است‌ كه عوامل و پيامدهاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي نبرد چالدران در بين ايران و عثماني از ديدگاه مورّخان و محققان ترك عثماني چه بوده است؟ دستاورد تحقيق حاكي از اين است كه توسعه­ طلبي شاه اسماعيل در دياربكر با توسل به حربه عقيدتي (تشيع) باعث شد سلطان سليم براي حفظ سلطنت خود با توسل به شيخ‌الاسلام‌هاي عثماني و پايگاه مذهبي محكم، نبرد چالدران‌ در مرزهاي غربي ايران را طراحي نمود، براي ‌اينكه در صورت موفقيت بر راه اصلي تجارت جهاني از شرق به غرب تسلط مي­يافت، ولي به اهداف اصلي خود دست نيافت.