بررسي نقش تعهد و اعتماد در ايجاد مشاركت: دلالت‌هاي كاربردي در سيستم‌هاي آموزش

در شرايط تغيير و تحولات پيچيده‌ي محيطي كنوني، سيستم‌هاي آموزشي سازمان‌ها بايد بتوانند ضمن تامين اهداف درون سازماني، به ايجابات و اقتضائات محيطي نيز با رويكردي راهبردي پاسخ دهند. سيستم‌هاي آموزشي از هر نوع و در هر سطحي كه مي باشند مي‌توانند زمينه‌هاي جلب مشاركت معنادار منابع انساني را فراهم نمايند. البته بايد توجه داشت كه از مهمترين پيش نيازهاي توسعه مشاركت در سيستم‌هاي آموزشي شكل‌گيري تعهد و اعتماد متقابل در بين افراد است. مي‌توان گفت مشاركتي موثر است كه متعهدانه و فعالانه باشد و استمرار آن نيز مستلزم وجود تعهد و اعتماد مي‌باشد. بر اين اساس، در اين مقاله، ضمن تبيين رابطه‌ي متقابل ميان تعهد، اعتماد و مشاركت در اثربخشي سيستم آموزشي، به تشريح ماهيت و جايگاه اين ابعاد در سازمان پرداخته شده است. در ادامه، چارچوب منسجمي از روابط ميان اين سه متغير بر اساس مباني علمي مرتبط با موضوع و پژوهش‌هاي انجام شده، ارائه شده كه مي‌تواند مبنايي براي درك بهتر عوامل موثر بر بهبود عملكرد سيستم‌هاي آموزشي قلمداد شود. براساس يافته‌هاي اين مطالعه‌، تعهد و اعتماد در ارتباط متقابل با يكديگر از طريق مكانيزم‌هاي ارزش‌هاي مشترك، اثربخشي عملكرد، همنوايي و وفاداري مي‌تواند زمينه‌ي توسعه‌ي مشاركت معنادار را فراهم نمايند. از طرفي توسعه‌ي مشاركت معنادار نيز بر دستاوردهاي سيستم‌هاي آموزشي داراي اثر واگشتي بوده و بسترهاي مناسبي را جهت همسويي بين اهداف فردي و سازماني، هويت بخشي، پيگيري ماموريت‌هاي سازماني و جهت‌گيري هدف و از سوي ديگر شرايط لازم براي بهبود روحيه و كيفيت تعاملات، صراحت و اتكاپذيري را فراهم مي‌سازد و در نتيجه در يك كنش واگشتي موجب تقويت تعهد و اعتماد در سيستم مي‌شود. در پايان نيز، راهكارها و پيشنهادهاي كليدي برگرفته از اين چارچوب براي كمك به مديران و دست‌اندركاران سيستم‌هاي آموزشي آورده شده كه در جهت توسعه‌ي ظرفيت‌هاي سازماني به منظور ارتقاي مشاركت معنادار افراد مي‌تواند اثربخش باشد.