ارزيابي تاثير اسانس‌ هاي اكاليپتوس و دارچين در مقايسه با پرمترين در درمان آلودگي به شپش سر

زمينه و هدف: شپش سر يكي از مهم ترين اكتوپارازيت هاي انسان مي باشد و به كار گيري شامپوي پرمترين رايج ترين شيوه ي كنترل آن است. ولي كاربرد مدوام اين تركيب باعث احتمال توسعه مقاومت به اين تركيب مي شود. هدف اين مطالعه ارزيابي تاثير اسانس هاي اكاليپتوس و دارچين و معرفي تركيبت موثر و جايگزين بر پرمترين در درمان پديكولوز بود. روش بررسي: اسانس اكاليپتوس (Eucalyptus globules) و دارچين (Cinnamomum zeylanicum) به روش تبخير استخراج و اجزاي تشكيل دهنده ي آنها به روش گاز كروماتوگرافي مشخص شد. تعداد 95 نفر آلوده به شپش سر از ساكنين شهرستان زنجان به صورت كارآزمايي باليني يك سو كور در سه گروه 34، 31 و 30 نفري به ترتيب تحت درمان با شامپوي اكاليپتوس 4 درصد، دارچين 2 درصد و پرمترين 1 درصد قرار گرفتند و در آنها قبل و بعد از مداخله، ميزان آلودگي به شپش و ميزان تفريخ شدن تخم ها مشخص شد. يافته ها: در بررسي گازكروماتوگرافي، 1و 8 سينئول، آلفا پاينن و سينامآلدهيد و 2-پروپنال 3-فنيل به ترتيب مهم ترين اجزاي تشكيل دهنده ي اسانس هاي اكاليپتوس و دارچين بودند. قبل از مداخله، ميزان باز شدن تخم هاي شپش در سه گروه مطالعاتي يكسان بود. در گروه هاي تحت درمان با شامپو اكاليپتوس 4 درصد، دارچين 2 درصد و پرمترين 1 درصد اثربخشي به ترتيب 81 درصد، 3/53 درصد و 3/64 درصد ديده شد. شامپوي اكاليپتوس بهتر از دو شامپوي ديگر اثر درماني داشت (06/0 P). اثر درماني شامپوي دارچين و پرمترين يكسان بود (139/0=P). مقايسه ي ميزان تلفات تخم ها در قبل و بعد از درمان با اكاليپتوس (00001/0=P) و پرمترين متفاوت بود (009/0=P) ولي در درمان با دارچين تفاوتي ديده نشد (08/0=P). اين تلفات در دو گروه درماني اكاليپتوس و دارچين با همديگر متفاوت (06/0=P) ولي بين اكاليپتوسپرمترين و دارچين پرمترين يكسان بود (28/0 P). نتيجه گيري: اسانس اكاليپتوس، به عنوان تركيب جايگزين پرمترين، ويا تلفيق با شپش كش هاي رايج براي درمان افراد آلوده پيشنهاد مي شود.