بررسي ديدگاه شيخيه كرمان در باب عليت ائمه^ براي عالم خلقت

شيخيه نحله اي است كه طي دو قرن اخير در حوزه تفكر شيعي به‌وجود آمد. اصلي‌ترين محور تمايز آنها از شيعيان اماميه: معاد جسماني، معراج پيامبر، چگونگي حضور امام غايب و ديدگاه ايشان پيرامون مقام ائمه^ است. شيخيه به‌ويژه شاخه كرماني، آل‌ محمد| را حقيقت مشيت الهي‌، خالق وعلل اربعه آفرينش مي دانند. در اين مقاله با روش تحقيق كتابخانه‌اي و مراجعه به منابع دست اول شيخيه (شاخه كرماني) ضمن برشمردن مهم‌ترين ادله آنها، از منظر عقل و نقل به بررسي اين ادله پرداخته مي شود. ملاحظه خواهد شد كه آيات و روايات مورد استناد شيخيه كرماني لزوماً منتج به اثبات عليت فاعلي و خالقيت آل محمد| نيست و با آيات ديگر قرآن نيز تعارض دارند. ادله ايشان درخصوص علل مادي، غايي و صوري نيز اخص از مدعا و غير وافي است. اين تحليل با استفاده از آيات قرآن، مشهورات كلام اسلامي و ادله فلسفي به‌ويژه نظرات ملاصدرا ارائه مي‌شود.