ريشه‌هاي شكل‌گيري دولت پريبندال در ايران در دوره پهلوي دوم

The Roots of the Formation of Prebendal State in Iran in Second Pahlavi Era

اين مقاله ريشه‌هاي شكل گيري دولت پريبندال در ايران در دوره پهلوي دوم را تحليل مي‌كند. دولت پريبندال به مثابه يكي از مصاديق دولت‌هاي فاسد، گونه اي از دولت است كه در آن نخبگان قدرت و كارگزاران حكومت ، حقوقي مازاد بر حقوق خود را در سطح سيستم سياسي مطالبه مي‌كنند. مقاله حاضر بر اين پرسش اصلي تمركز مي‌كند كه «ريشه‌هاي شكل گيري دولت پريبندال در زمان پهلوي دوم چيست؟» فرضيه مقاله ريشه‌هاي شكل گيري چنين دولتي را در عوامل فرهنگي، سياسي و اقتصادي مي‌پندارد. نوع تحقيق كيفي و رويكرد مقاله توصيفي-تحليلي و روش تحقيق مبتني بر تحليل اسنادي است. يافته‌ها حاكي است كه شكل گيري دولت پريبندال در دوره پهلوي دوم واجد ريشه‌هاي متنوع فرهنگي شامل نظام ادراكات نخبگان و فرهنگ سياسي آمريت–تابعيت مبتني بر كلاينتاليسم (حامي‌پروري)، اجتماعي ناشي از بحران سرمايه اجتماعي( اعتماد)، سياسي شامل بحران مشروعيت و نيز ريشه اقتصادي ناشي از رانتيريسم (دولت تحصيلدار يا دولت با درآمدهاي نفتي) و دولت بزرگ بوده است.

This article analyzes the roots of the formation of Prebendal state in the second Pahlavi era. The Prebendal state, as an example of corrupt states, is a form of state in which the elites of power and bureaucrats demand a surplus of their rights at the level of the political system. Given this definition, the present paper focuses on this main question: What are the roots of the formation of the Prebendal state in IRAN in second Pahlavi era? The hypothesis of the article suggests that the roots of such a state are due to the combination of cultural, political and economic factors, each of which contributed to the formation and extent of the development of Prebendalism. This descriptive-analytical paper is written, using library resources and documentary collection. The findings show that cultural roots such as subject political culture based on clientalism- and political roots such as legitimacy and ideology and economic roots such as rentierism considered important factor in the formation of the Prebendal state in Iran during second Pahlavi era.