بررسي تأثير عوامل ريسك‌ دادخواهي حسابرسان بر حق‌الزحمۀ حسابرسي

حرفۀ حسابرسي در طول دو دهۀ اخير شاهد افزايش تعداد‌ شكايت‌ها عليه حسابرسان و ميزان خسارت‌هاي ناشي از اين شكايت‌هاست. پيامد‌هاي ناگوار حاصل از اين شكايت‌ها براي جامعۀ حسابرسي بسيار گران است و بنيان حرفه را به لرزه در مي‌آورد. بنابراين اهميت موضوع باعث شد تا پژوهش حاضر به‌دنبال بررسي موضوع شكايت عليه حسابرسان ايراني باشد. از اين‌رو ابتدا با بررسي ادبيات حسابرسي، يازده عامل به‌عنوان عوامل مؤثر بر ريسك‌ دادخواهي حسابرسان شناسايي شد، سپس تأثير آن‌ها بر حق‌الزحمۀ حسابرسي مستقل براي دوره زماني 1388 تا 1393 براساس داده‌هاي صد شركت پذيرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، ‌بررسي گرديد. نتايج بيانگر آن است كه در بازار اوراق ‌بهادار تهران از بين يازده عامل ذكر‌شده، فقط سه عامل ميزان اثر بخشي كنترل داخلي، نسبت استقلال حسابرس و تمركز مالكيت، بر حق‌الزحمۀ‌ حسابرسي تأثير معناداري دارند. چنين نتيجه‌اي مي‌تواند بيانگر اين موضوع باشد كه در بازار اوراق بهادار تهران، حسابرسان مستقل به مسألۀ ريسك‌ دادخواهي توجه چنداني نمي‌كنند و حق‌الزحمۀ‌ حسابرسي بيشتر بر اساس حجم عمليات رسيدگي تعديل مي‌شود.