ارزيابي مدل اف‌اس‌ام از راه رسوب‌سنجي آبگير بندهاي كوچك در استان فارس

كمبود آمار و نياز كارشناسان به اطلاع از ميزان فرسايش و رسوب ‌دهي حوزه‌هاي آبخيز در مناطق مختلف كشور، استفاده از مدل‌هاي تجربي را اجتناب‌ناپذير ساخته است. يكي از اين مدل‌ها اف‌اس‌ام است. هدف از اجراي اين تحقيق بررسي كارآيي اين مدل در استان فارس است. پنج حوزه‌ي آبخيز كوچك در استان فارس انتخاب شد. در خروجي اين حوزه‌هاي آبخيز، بندهاي خاكي و سنگي‌ ملاتي بنا شده‌‌اند. اين بندها سرريز ندارد و سن بيشتر آن‌ها نزديك به 10 سال است. مقدار رسوب‌هاي ته‌نشين شده در آب‌گير آن‌ها با استفاده از نقشه‌برداري ‌‌به‌‌دست آمد. وزن مخصوص ظاهري رسوب‌ها با عمليات صحرايي تعيين، و حجم رسوب‌ها با درنظرگرفتن سال‌هاي رسوب‌گيري به وزن تبديل شد. نرخ فرسايش‌پذيري حوزه‌هاي آبخيز با استفاده از مدل اف‌اس‌ام تعيين شد. نتايج نشان داد كه استفاده از مدل اصلي اف‌اس‌ام براي حوزه‌هاي آبخيز پژوهش بيش‌برآوردي بسيار زيادي را نشان داده است و كارآيي ندارد. ميانگين نسبي مربعات خطاي مدل واسنجي‌شده 0/246 محاسبه شد، كه نشان‌دهنده‌ي خطاي كم مدل واسنجي‌شده است. نتايج برآوردشده‌ي مدل واسنجي‌شده‌ي اف‌اس‌ام با مقادير رسوب‌هاي اندازه‌گيري‌شده حاكي از تطابق 75 % اين مدل است، بنابراين مي‌توان نتايج برآورد مدل واسنجي‌شده را پذيرفت.