ارزيابي ارتباط روند برخي از عوامل آب‌و‌هوايي بر رواناب سطحي در حوزه هاي آبخيز سواحل جنوبي ايران

تغييرات اقليم كه به تغيير در چرخه‌ي آب‌شناسي انجاميده است، بر منابع آب‌هاي سطحي و زيرزميني تأثير مي‌گذارد. مؤثرترين روش براي درك بهتر تغييرات آب‌شناسي متأثر از تغيير اقليم، تحليل روند گروه‌هاي زماني آب‌شناسي جريان رود‌‌هااست. در اين پژوهش، روند عامل‌هاي آب‌دهي جريان رودها، دماهاي كمينه و بيشينه، تبخير، مقدار بارش، شدت و تداوم بارش، به‌صورت فصلي و سالانه و به تفكيك هر زيرحوزه بررسي شد. در اين تحقيق، از روش‌هاي آمار پارامتري (تحليل رگرسيون) و ناپارامتري شامل اسپيرمن، منكندال و منكندال اصلاح‌شده، در دو مقياس زماني سالانه و فصلي استفاده شد. طول دوره‌ي آماري 31 سال، از سال آبي 1362–1361 تا سال 93–1392 بود و تعداد 22 زيرحوزه، براساس تفكيك حوزه‌ي آبخيز درجه‌ي 3 وزارت نيرو، در حوزه‌هاي آبخيز سواحل جنوبي خليج‌فارس و درياي عمان برگزيده شدند. نتايج نشان داد كه در بيش از 50% از ايستگا‌ه‌ها، رواناب روند كاهشي دارد. اين كاهش عمدتاً در ايستگاه‌هاي بخش مركزي، حوزه‌ي آبخيز بندرسديج و كلمهران ديده مي‌شود. در مقابل، در بيش از 90% از ايستگاه‌ها، روند شدت بارش افزايشي و مدت بارش كاهشي است. دما نيز روند افزايشي، و تبخير روند كاهشي دارد. بنابراين، يكي از عوامل تأثيرگذار بر آب‌دهي جريان تغيير الگوي بارش، يعني كاهش تداوم بارش و افزايش شدت آن است.