تغييرات زماني كوتاه مدت رواناب، غلظت رسوب در كاربري هاي اراضي مختلف و دو شدت بارش

تغيير كاربري اراضي بر ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك و در نتيجه آن بر مولفه هاي هيدرولوژيكي مانند حجم روان آب و غلظت رسوب تاثير مي گذارد. اطلاعات كمي درباره تغيير پذيري زماني اين مولفه هاي هيدرولوژيكي در كاربري ها و شدت بارش هاي مختلف وجود دارد، لذا هدف از اين تحقيق بررسي اثر كاربري هاي مختلف اراضي بر زمان شروع روان آب، حجم روان آب و غلظت رسوب در دو شدت انتخابي است. به اين منظور با استفاده از شبيه ساز باران اثر دو شدت بارش 51 و 86 ميلي متر بر ساعت در چهار كاربري مرتع، عدس، كاه و كلش و زمين باير در پلات يك متر مربعي در ايجاد روان آب و رسوب در پايگاه تحقيقاتي دانشگاه گنبد مورد بررسي قرار گرفت. هم چنين تغييرات زماني ميزان روان آب و غلظت رسوب براي مدت 30 دقيقه در فواصل زماني 6 دقيقه براي هر كاربري اندازه گيري شد. نتايج تحقيق حاكي از تفاوت معني دار زمان شروع روان آب، حجم روان آب و غلظت رسوب در سطح احتمال پنج درصد در دو شدت بارش مورد مطالعه با توجه به نوع كاربري بود. حجم روان آب و غلظت رسوب در همه ي بازه هاي زماني مورد بررسي در سطح احتمال پنج درصد تفاوت معني داري داشت. حجم روان آب در كاربري هاي مختلف در شدت هاي بارش 51 و 86 ميلي متر بر ساعت به ترتيب از 2.3 تا 24 ليتر و از 6.38 تا 46.8 ليتر در 30 دقيقه متغير بود. هم چنين غلظت رسوب در شدت بارش 86 ميلي متر بر ساعت به ترتيب در كاربري مرتع، عدس، كاه و كلش و باير 0.59، 0.63، 1.16 و 1.85 گرم در ليتر و در شدت بارش 51 ميلي متر به ترتيب 0.35، 0.48، 0.79 و 1.26 گرم در ليتر بود. در دو شدت بارش مورد بررسي، اختلاف ميانگين حجم روان آب و غلظت رسوب در كاربري هاي مطالعه شده با آزمون T استودنت نشان دهنده تفاوت معني داري بود. هم چنين نتايج آزمون T استودنت نشان داد كه حجم روا ن آب به غير از كاربري عاري از پوشش، در بقيه كاربري هاي مورد مطالعه تفاوت معني داري در سطح %5 دارند و غلظت رسوب فقط در پلات كاربري مرتع در سطح %5 اختلاف معني داري دارند