بررسي آلودگي انگلي ماهي بوتك (Cyprinion macrostomum)، برزم لب‌پهن (Barbus barbulus) و توئيني (Capoeta trutta) در رودخانه‌ي دز

رودخانه‌ي دز يكي از رودخانه‌هاي مهم استان خوزستان مي‌باشد كه به دليل تنوع ماهيان موجود در آن، نياز به بررسي گسترده‌تر فون انگلي دارد. در اين مطالعه به وسيله‌ي نمونه­گيري با تور پرتابي، در فاصله‌ي بين تابستان تا زمستان 1393، تعداد 60 قطعه ماهي از سه گونه ماهي بوتك (Cyprinion macrostomum)، برزم لب پهن (Barbus barbulus) و توئيني (Capoeta trutta) صيد و بررسي گرديدند. ماهيان پس از صيد به صورت زنده به آزمايشگاه منتقل و تمامي اندام‌هاي آن‌ها با تهيه گسترش بافتي مرطوب/خشك و رنگ­آميزي مورد بررسي قرار گرفتند. همچنين جهت بررسي انگل‌هاي تك ياخته‌اي، نمونه‌هاي بافتي در فرمالين فيكس گرديده و مقاطع بافتي تهيه و انگل‌هاي جداشده با استفاده از كليدهاي تشخيصي، شناسايي گرديدند. انگل‌هاي شناسايي شده در ماهيان مورد مطالعه شامل Ichthyophthirius multifiliis (در پوست و آبشش)، Myxobolus sp. (از آبشش، كليه و كيسه صفرا)، Dactylogyrus sp. (از آبشش)، Diplostomum spathaceum (از عدسي چشم) و Neoechinorhynchus spiramuscularis (از روده) جدا و شناسايي گرديد. در بررسي خون، كبد و كليه ماهيان مورد مطالعه، انگلي مشاهده نگرديد. در مقايسه گونه‌هاي ماهي مورد مطالعه، بيشترين ميزان آلودگي در ماهي بوتك و در بررسي مقاطع آسيب­شناسي، ضايعات متعددي در آبشش و پوست ماهيان آلوده مشاهده گرديد و مواردي نيز پيكره تك ­ياخته در مقاطع بافتي قابل تشخيص بود. انگل­هاي جداشده در اين تحقيق براي اولين بار در ماهيان اين رودخانه مطالعه و گزارش مي‌شوند؛ همچنين Neoechinorhynchus spiramuscularis براي اولين بار در رودخانه دز و در ماهي توئيني گزارش مي­گردد. در اين مطالعه هيچ انگل مشتركي كه قابل انتقال به انسان باشد مشاهده نشد. اين بررسي در راستاي شناسايي فون انگلي منطقه و پيش بيني احتمال انتقال آن‌ها به استخرهاي پرورش ماهي اهميت دارد. با معرفي اين انگل­ها و توصيه به انجام اقدامات پيشگيرانه و كنترلي مناسب مي­توان از انتشار و انتقال اين انگل ها به ماهيان پرورشي جلوگيري به­ عمل آورد.