ارزيابي سميت حاد مس و نيكل بر بقاي دافني ماگنا (Daphnia magna)

مس و نيكل از جمله عناصر كمياب ضروري براي گياهان و جانوارن هستند كه به­دليل كاربردهاي فراوان در صنايع و كشاورزي از طرق مختلف وارد اكوسيستم­هاي آبي مي­گردند. مقادير حاد اين فلزات سبب مرگ­و­مير آبزيان و حتي از­بين رفتن جامعه پلانكتوني اكوسيستم­هاي آبي مي­گردد. اين امر به­نوبه خود تهديدي جدي براي ساير موجودات­زنده از طريق حذف سطوح اوليه تغذيه­اي محسوب مي­شود. در مطالعه حاضر به­بررسي سميت يون مس (CuSO4.5H2O) و يون نيكل (NiSO4.6H2O) بر نئونات­هاي دافني ماگنا (Daphnia magna) به­عنوان يك مدل در سم­شناسي اكولوژيكي در سال 1395 پرداخته شد. در اين آزمايش، 60 قطعه نئونات در معرض 6 غلظت مختلف از مس (صفر يا شاهد، 4 /0، 6 /0، 9 /0، 35 /1 و 25 /2 ميكروگرم بر ليتر) و 6 غلظت مختلف از نيكل (صفر يا شاهد، 18، 40 /32، 32 /58، 98 /104، 96/ 188 ميكروگرم بر ليتر) به­صورت جداگانه طي 48 ساعت قرار گرفتند. براساس پروتكل 202OECD ، عدم­تحرك (Immobilization) در بازه­هاي زماني 6، 24 و 48 ساعت مورد­بررسي قرار گرفت. براساس نتايج به­دست آمده، ميزان EC50 24 و 48 ساعته مس براي نئونات­هاي دافني به­ترتيب برابر با 931 /0 و 667 /0 ميكروگرم بر ليتر و EC50 24 و 48 ساعته نيكل به­ترتيب برابر با 24/163 و06/50 ميكروگرم بر ليتر به­دست آمد. در­مجموع، نتايج به­دست آمده نشان­دهنده سميت بيشتر مس در مقايسه با نيكل براي نئونات­هاي دافني است. بنابراين با توجه به كاربرد وسيع­تر مس -حتي به­ عنوان يك ماده آنتي­سپتيك -در مزارع پرورش آبزيان مي­بايست توجه بيشتري نسبت به غلظت مصرفي آن اعمال داشت تاسبب از بين رفتن جامعه زئوپلانكتوني استخر­هاي پرورشي و اكوسيستم­هاي آبي نگردد.