شيوه تأمين امنيت شهرها و مناصب امنيتي سنّتي عصر قاجاريه (سده ۳۱ ق.)

برقراري امنيت در كشور براي آسودگي شهروندان يكي از مأموريت هاي نظام هاي سياسي بوده است كه براي اجراي آن تشكيلات و مناصبي نيز ايجاد كرده اند. برقراري ثبات اجتماعي، جلوگيري از شورش ها، مبارزه با دزدي و راهزني، ايجاد نظم و انتظام درون‌شهري و تأمين امنيت مردم از وظايف و مسؤوليت هاي مهم كارگزاران امنيتي حكومت بوده است. با توجه به ساختار سنّتي حكومت قاجاريه و تا پيش از پديد آمدن مؤسّسات تمدني جديد در حوزه امنيت نظير نظميه يا پليس، ژاندارمري، بريگاد قزاق و نظيرآن‌ها، شيوه تأمين امنيت در شهرها به همان شكل سنّتي دوره هاي پيشين بوده كه توسط صاحب‌منصباني چون حاكم، كلانتر، داروغه، عسس، قراول، راهدار، قره سوران و غيره، صورت ميگرفته است. در اين مقاله با استفاده از روش توصيفي- تحليلي و با استناد به منابع تاريخي، شيوه برقراري نظم و امنيت در حوزه‌هاي درون شهري و برون‌شهري عصر قاجاريه تا پيش از مشروطه، مناصب امنيتي سنّتي اين عصر معرفي و كارويژه هاي آن‌ها بررسي شده است. يافته پژوهش نشان مي‌دهد كه امنيت به‌ويژه در مبارزه با دزدي و راهزني براي حكومت قاجاريه امري بسيار مهم بوده و تأمين آن با شيوه خشونت‌آميز و مجازاتهاي سخت انجام ميشده، اما به لحاظ ضعف كارآمدي نهادهاي سنّتي امنيتي و قضايي و فساد نظام اداري، امنيت مطلوب و نهادينه شده در كشور پديد نيامد.