ارائه مدلي مبتني بر رفتار مالي سرمايه‌گذاران جهت پيش‌بيني قيمت سهام با استفاده از روش‌هاي فرا ابتكاري شبكه‌هاي عصبي

موضوع مالي رفتاري از جمله مباحث جديدي است كه در طول دو دهه گذشته توسط برخي انديشمندان مالي مطرح گرديد. ناشناخته ‌بودن عوامل تأثيرگذار بر تغييرات قيمت سهام، همواره دليلي براي روي آوردن به پيش‌بيني قيمت سهام شركت‌ها است. در اكثر مدل‌هاي پيش‌بيني‌كننده، سيستم فقط با استفاده از اطلاعات يك شاخص به پيش‌بيني مي‌پردازد، اما در مدل پيشنهادي در اين پژوهش يك سيستم دو سطحي از شبكه‌هاي عصبي پرسپترون چندلايه پيشنهاد شده و از چندين شاخص براي پيش‌بيني استفاده مي‌شود. در اين پژوهش داده‌هاي شاخص قيمت بورس اوراق بهادار تهران از سال 1391 تا 1395 براي پيش‌بيني در نظر گرفته شده است. در تحليل رفتار مالي نتايج حاصل از اين پژوهش پس از بررسي تأثير هريك از عوامل رفتاري بر روي سرمايه‌گذاري دارايي‌هاي مالي نشان مي‌دهد كه تمام عوامل به غير از عامل «بيش اطميناني» روي سرمايه‌گذاري تأثيرگذار هستند و ميزان اين تأثير براي هريك از جمله عوامل سود و زيان نسبي، اثر تمايلي، محافظه‌كاري، رفتار توده‌وار، شهود نمايندگي، اثر مالكيت و پشيمان گريزي متفاوت مي‌باشد؛ كه از بين اين عوامل، عامل «سود و زيان نسبي» بيشترين تأثير و عامل «پشيمان گريزي» كمترين تأثير را بر روي سرمايه‌گذاري دارايي‌هاي مالي در بورس اوراق بهادار داشته است كه اين خود تأثير مستقيم در شاخص قيمت بورس خواهد داشت. همچنين براي آموزش بهتر شبكه‌ي عصبي و درنتيجه بهبود نتايج به‌دست‌آمده، از الگوريتم بهينه‌سازي ملخ براي انتخاب بهترين نمونه‌ها استفاده شده است. نتايج به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد كه مدل پيشنهادي توانسته با خطاي پيش‌بيني پايين‌تري نسبت به ديگر مدل‌ها عمل كند.