بررسي چندمعنايي فعل سبك «زدن» از ديدگاه شناختي

مقوله فعل مركب در زبان فارسي در دهه‌هاي اخير مورد توجه و توصيف بسياري از دستورنويسان و زبان‌شناسان ايراني و غير ايراني با رويكردهاي مختلف و در حوزه‌هاي گوناگون نحو، ساخت‌واژه و به شكلي محدود در معني‌‍شناسي قرار گرفته است. با اين وجود، معني اين افعال بر مبناي معني‌شناسي شناختي چندان مورد بررسي قرار نگرفته است. اين مقاله با هدف بررسي چندمعناييِ فعل سبك «زدن» بر مبناي نظريه «معني‌شناسي واژگانيِ ‌شناختي» نگاشته شده است و در‌واقع به دنبال نشان دادن آن است كه چندمعناييِ فعل سبك «زدن» بر مبناي بررسي فعل سنگين متناظر آن، پديده‌اي نظام‌مند بوده و سازوكارهاي شناختي نظير مقوله‌بندي، استعاره مفهومي و طرح‌واره‌هاي تصويري در شكل‌گيري معاني مختلف اين عنصر زباني در قالب يك مقوله شعاعي نقش اساسي دارند. از يافته‌هاي ضمني اين مقاله نشان‌دادن تأثير معناي فعل سبك بر باهمايي اين افعال با عناصر پيش‌فعلي در ساخت افعال مركب فارسي مي‌باشد.