بررسي افعال وجهي در هورامي

مقاله حاضر به بررسي نظام وجهيّت در هورامي و افعال وجهي به‌كار‌رفته در اين زبان مي‌پردازد. پس از آشنايي مختصر با ويژگي‌هاي مقوله دستوري معنايي «وجهيّت» و طبقه‌بندي نظام‌هاي وجهي بر‌ مبناي آراي پالمر (1999 2001)، ويژ‌گي‌هاي هر‌يك از افعال وجهي «بايد/mašjo  »، «شدن/ bijej» و فعل «tāwāj» مورد بررسي قرار مي‌گيرد. از ميان افعال وجهي موجود، تنها فعل «بايستن/ mašjo » مي‌تواند براي نشان‌دادن مرتبه الزام از وجهيّت معرفتي (وجهيّت استقرايي) و وجهيّت تكليفي مورد استفاده قرار گيرد و در مقابل افعال «bijej» و فعل «tāwāj» تنها بيانگر مرتبه امكان از وجهيّت‌هاي معرفتي (وجهيّت حدسي) و تكليفي هستند. فعل «bijej» مي‌تواند در برخي موارد براي بيان مرتبه الزام از وجهيّت تكليفي نيز به كار رود با اين توضيح كه به نسبت فعل «بايستن/ mašjo» اجبار كم‌تري را متوجه كنش‌گر مي‌كند. فعل «tāwāj» مي‌تواند براي نشان‌دادن وجهيّت پويا نيز به كار رود. فعل «mašjā » تنها فعلي است كه براي اراده معناي وجهيّت تكليفي در گذشته مورد استفاده قرار مي‌گيرد. هيچ‌يك از افعال وجهي مورد بحث در هورامي توانايي نشان‌دادن وجهيّت گواه‌نمايي را ندارند.