بررسي برخي از فرايندهاي واجي در گويش بروجردي در مقايسه با فارسي معيار با تلفيقي از رويكرد واج‏شناسي زايشي و نظريه بهينگي

هدف از پژوهش‏ حاضر بررسي ‏برخي از مهم‏ترين فرايندهاي واجي موجود در گويش بروجردي ‏است. اين گويش يكي‏ از گويش‏هاي ‏لري ‏است ‏كه ‏به‏همراه‏ زبان ‏فارسي،‏ به ‏شاخه جنوبي ‏زبان‏هاي ‏ايراني‏ غربي تعلّق‏ دارند. داده‏هاي مورد استفاده در پژوهش از ميان واژه‏ها و عبارات گفتگوهاي محاوره‏اي گردآوري‏شده از تعداد هجده گويشور اين گويش استخراج شده است. پژوهش حاضر با روش توصيفي – تحليلي و در چارچوب واج‏شناسي زايشي و نظريه بهينگي، به توصيف و تبيين برخي از فرايندهاي واجي در گويش بروجردي مي‏پردازد. در اين مقاله به فرايندهايي چون همگوني، ناهمگوني، تضعيف و حذف اشاره شده است. بررسي هاي انجام گرفته نشان داد كه برخلاف فرايند تقويت، موارد بسياري از فرايندهاي همگوني، تضعيف و كشش جبراني در اين گويش ديده مي‏شود كه اين امر، بيان گر آن است كه گويشوران لري بروجردي، نسبت به گويشوران زبان فارسي معيار، تمايل بيشتري به استفاده از اصل كم‏كوشي دارند. در بررسي اين گويش از چارچوب نظريه بهينگي مشخّص شد كه در واژه‏هاي بررسي‏شده لري‏ بروجردي، محدويت‏هاي حذف‏ همخوان پاياني (NO CODA)، اصل مرز اجباري (OCP)، محدوديت مجاورت همخوان انسدادي دنداني و همخوان سايشي (FRIC DENT STOP) و كم‏كوشي (LAZY) رعايت شده كه در گونه فارسي معيار اين محدوديت‏ها نقض شده‏اند.