ارزيابي الگوهاي سياستگذاري و مديريت قومي در ايران

كمال مطلوب هر حكومت ملي، برخورداري از ملت يكپارچه است كه همگان به هويت فراگير ملي تعلق خاطر داشته و به آن وفادار باشند. اين مهم جز با سياستگذاري و مديريت مناسب به‌دست نمي‌آيد. كشورهايي كه گروه‌هاي قومي مختلف دارند بايد در برنامه‌هاي متعدد سياسي، اقتصادي و اجتماعي با اتخاذ سياست‌هاي خاص به گروه‌هاي قومي احترام گذارند و در راستاي ايجاد همگرايي و حفظ تماميت ارضي جامعه گام بردارند. هدف پژوهش حاضر ارزيابي الگوهاي مديريت قومي در ايران و مطالعه جامع براي استنتاج نتايج مطالعات پيشين است كه با استفاده از روش فراتحليل‌، 127 مقاله از بين 761 مقاله علمي ـ پژوهشي گزينش و اطلاعات مورد نظر با پرسشنامه معكوس استخراج شد. يافته‌هاي فراتحليل مقاله‌ها نشان مي‌دهد كه «توسعه ناموزون به‌ويژه در بُعد اقتصادي و نابرابري اجتماعي ـ سياسي، برخورد سياسي و ايدئولوژيك با اقوام، عدم رعايت قانون مربوط به اقوام، كنترل فرهنگي اقوام، روش‌هاي اقتدارگرايانه، دخالت بيگانگان، دستگاه بوروكراتيك حكومتي و تمركزگرايي و تأكيد بر هويت ملي بيشتر از هويت قومي» از عوامل عدم كاميابي سياست‌هاي قومي بودند. از‌سوي‌ديگر «تأكيد بر اشتراكات اجتماعي، مشاركت سياسي اقوام، جايگاه اقوام در قدرت، احترام به زبان و آداب و رسوم، استفاده از نخبگان قومي، بافت گوناگون اقوام ايراني و ايجاد توازن و سازش ميان تعلقات ملي و قومي» نقاط قوت سياست‌هاي قومي بوده و سعي شده اين الگوها به‌گونه‌اي سياستگذاري و مديريت شود كه در تعارض با انسجام جامعه ملي قرار نگيرد و با پذيرش تنوع گروه‌هاي قومي به‌عنوان واقعيتي اجتماعي، تماميت ارضي حفظ و همگرايي و يكپارچگي ايجاد شود.