عوامل مؤثر بر قانون‌گريزي در مناطق حاشيه نشين شهر مشهد

حاشيه‌نشيني كه ازجمله عوامل به وجود آورنده‌ شرايط قانون‌گريزي و برهم زننده امنيت كلان‌شهرها است، زاييده برنامه‌ريزي‌هاي نامناسب اقتصادي و اجتماعي است. هدف اين مقاله، ارزيابي ميزان قانون‌گريزي و تبيين برخي عوامل مؤثر بر آن در نواحي حاشيه نشين و حومه شهرستان مشهد است. روش تحقيق، توصيفي تحليلي و جامعه آماري آن كليه افراد حومه شهر مشهد هستند. از اين ميان 5 منطقه و 383 سرپرست خانوار حاشيه نشين به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها به روش‌هاي آماري در نرم‌افزار SPSS پردازش و تحليل شد. نتايج بيانگر ميزان قابل ملاحظه قانون‌گريزي با درجه ميانگين 9/2 است. همچنين رابطه همبستگي عوامل مذهبي (به جز پايبندي به مناسك مذهبي)، احساس برابري (به استثناي رعايت حقوق قوميت‌ها، برتري قانون بر رابطه و شايسته‌سالاري)، احساس كارآمدي و احساس بيگانگي (غير از احساس بي‌معنايي) با ميزان قانون‌گريزي از لحاظ آماري معنادار است. نتايج حاكي از ضعف قابل ملاحظه در بنيان‌هاي آگاهي و دانش، بنيان‌هاي اقتصادي و توليدي و نيز سازوكارهاي نهادي در تخصيص و توزيع سرمايه‌ها و امكانات است كه روي‌هم‌رفته در چارچوب نظامي غيرسنتي مبتني بر تجربه و اتفاق هاي روزمره زندگي و گرايش منفعت طلبانه فردي، منجر به گرايش‌هاي قانون گريزانه در اين مناطق شده است.