اثرات مصرف‌گرايي بر هويت اخلاقي فردي با تكيه بر سبك زندگي ايرانيان

مصرف‌گرايي به‌عنوان يك پديده جهاني، بيشتر از منظر اثرات جمعيِ مثبت يا منفي‌اش بر ساختارهاي اقتصادي بررسي شده است و ديدگاه‌هاي كم‌شماري به اثرات منفي آن بر هويت فردي مصرف‌كننده توجه داشته‌اند. ارزيابي اثرات منفيِ مصرف‌گرايي با تأكيد بر تعارضات هويتي، مسئله‌اي كليدي است كه پرداختن به آن در جهت شناخت شيوه‌هاي مصرف و كاهش عواقب فردي و اجتماعي مصرف‌گرايي در جامعه ضرورت دارد. اين مقاله با روشي توصيفي و تحليلي و از جنبه نظري به بررسي تأثير مصرف‌گرايي بر رفتار و سنت‌هاي اخلاقي با تكيه بر شواهدي در ميان خانواده‌هاي ايراني مي‌پردازد. نخست به عوامل مهمي كه تأثيري منفي بر هويت جمعي مصرف‌كننده دارند اشاره كرده‌ايم، سپس عناصر كليدي تأثيرگذار در هويت فردي را برشمرده‌ايم و درنهايت سازوكارهايي عملي براي حمايت و جلوگيري از آسيب‌هاي اخلاقيِ مصرف‌گرايي را ارائه داده‌ايم. حاصل آنكه زنجيره تأمين از توليد تا مصرف بايد با اصلاح رويكردها، در كنار تلاش براي بهبود شرايط زندگي و گسترش رفاه براي همگان، مانع از گسست هويتي و نابودي ارزش‌هاي اصيل جامعه گردد.