بررسي عوامل مؤثر بر مصرف روغن زيتون: مطالعه نواحي شهري و روستايي كشور

مقدمه: اهميت مصرف روغن زيتون از بعد غذايي و اقتصادي، مطالعه در خصوص عوامل مؤثر بر مصرف آن در بين مناطق شهري و روستايي كشور را با هدف برنامه‌ريزي و ارزيابي سياست‌هاي غذايي و سلامت كشور ضروري ساخت. روش‌ها: مطالعه حاضر، با بهره‌گيري از اطلاعات اقتصادي و جمعيتي خانوارهاي شهري و روستايي كشور طي سال‌هاي 1394-1383 كه از گزارش‌هاي مركز آمار ايران استخراج شد، نقش عوامل قيمتي و غير قيمتي مؤثر در مصرف روغن زيتون بر اساس رويكرد داده‌هاي ادغام شده، مورد بررسي قرار گرفت. يافته‌ها: آزمون F Limer، برتري مدل تلفيقي بر مدل تركيبي را نشان داد. بر اين اساس، مدل با اين رويكرد و نيز با توجه به وجود ناهمساني واريانس، به صورت حداقل مربعات تعميم يافته (GLS يا Generalized least square) برآورد شد. بر اساس مقدار ضرايب برآوردي در هر دو الگوي مربوط به خانوارهاي شهري و روستايي، عوامل غير قيمتي همچون سن، سطح تحصيلات و اشتغال سهم بيشتري از مصرف در مقايسه با قيمت و بودجه داشت. نتيجه‌گيري: توجه به سياست‌هايي چون آگاهي افراد جامعه در مورد مصرف روغن زيتون و تمركز آموزش روي همه افراد جامعه با سطوح تحصيلات مختلف مانند آموزش همگاني در مدارس، دانشگاه‌ها و خانه‌هاي بهداشت، در كنار بهبود سياست‌گذاري‌ها در جهت سازمان‌دهي مناسب و رفع نواقص موجود در توزيع و فروش اين محصولات، به گونه‌اي كه امكان دسترسي بيشتر اقشار مختلف جامعه به اين نوع روغن فراهم گردد، اهميت داشته و پيشنهاد مي‌شود.