عوامل تأثيرگذار بر رفتار حفاظت محيط‌زيستي روستاييان در شهرستان خدابنده بر مبناي تئوري رفتار برنامه‌ريزي شده

امروزه، مسائل محيط زيستي تهديدي جدي براي پايداري محيط زيست جوامع روستايي ايجاد كرده اند. در اين راستا، بسياري از صاحب نظران بر اين باورند كه رفتارهاي انساني ريشه اصلي مشكلات محيط زيستي مي باشند كه ضروري است به طور دقيق مورد بررسي قرار گيرد. با توجه به اهميت موضوع، اين تحقيق توصيفي پيمايشي با هدف بررسي عوامل تأثيرگذار بر رفتار حفاظت محيط زيستي روستاييان بر مبناي تئوري رفتار برنامه ريزي شده انجام گرفت. جامعه آماري اين پژوهش، 2354 نفر از سرپرستان خانوار در سطح مناطق روستايي بخش سجاسرود در شهرستان خدابنده استان زنجان بود كه با توجه به جدول بارتلت و همكاران ((2001، تعداد 259 نفر از آنان از طريق روش نمونه‎گيري دو مرحله اي انتخاب شدند. براي گردآوري داده‌ها از پرسش نامه استاندارد استفاده شد. روايي محتوايي پرسش نامه با نظرسنجي از متخصصان تأييد شده و روايي سازه و پايايي ابزار تحقيق نيز از طريق بررسي برازش مدل در سه سطح مدل اندازه گيري، مدل ساختاري و مدل كلي به دست آمد. نتايج توصيفي حاكي از آن بود كه رفتار حفاظت محيط زيستي بيشتر روستاييان در سطوح متوسط (5/58 درصد) و پايين (3/29 درصد) بود. همچنين، نتايج تحقيق نشان داد كه بين متغيرهاي نگرش، هنجارهاي اجتماعي و كنترل رفتاري درك شده با قصد انجام رفتارهاي حفاظت محيط زيستي و نيز قصد و هنجارهاي اجتماعي با رفتار حفاظت محيط زيستي روستاييان رابطه مثبت و معني دار وجود داشت. با توجه به نتايج تحقيق، پيشنهاد مي شود كه از طريق سازوكارهاي ترويجي مختلف به ويژه برگزاري دوره هاي آموزشي ترويجي، سطح دانش و آگاهي روستاييان در زمينه روش ها و فنون فعاليت هاي حفاظتي از محيط زيست افزايش داده شده و از سوي ديگر، سياست هاي حمايتي براي حفاظت از محيط زيست با تأكيد بر مشاركت روستاييان تدوين و اجرا شود.