فارابي، الحروف و فراهست‎شناسي

فارغ از باب دوم كتاب‌الحروف كه به سير تكوين زبان و صنايع قياسي مي‎پردازد، دو باب اول و سوم عمدتا به توضيح در خصوص معاني حروف فلسفي اختصاص يافته است. به نظر مي‎رسد اين ساختار اتفاقي نبوده و حكايت از برنامه فراهست‎شناختي الحروف دارد. ابتدا با طرح مسئله‎اي فراهست‎شناسانه در خصوص نسبت ميان جهان، تمثل جهان و زبان، نشان مي‎دهيم كه فارابي قائل به كفايت زبان طبيعي براي تمثل انديشه‎هاي مابعدالطبيعي نيست، اين بينش در مسئله نسبت ميان موجود و وجود پررنگ مي‎شود و فارابي را بر آن مي‎دارد كه منطق خاصي براي موجود وضع كند. در آخر با تكيه بر باب دوم الحروف روشن مي‎شود كه فارابي به نياز براي زباني مختص به مابعدالطبيعه تصريح دارد؛ اما دغدغۀ او در سطح نظر باقي نمي‎ماند و منطقي خاص، شامل نحو و سمانتيكي ويژه، براي مابعدالطبيعه بسط مي‌دهد. او مابعدالطبيعه را علم به امور فرامقوله مي‎داند. اگر بخواهيم اين امور مابعدالطبيعي را به طريق درست تعبير كنيم، به نظر فارابي بايد به صورت حروف نحوي بيان شوند.