انسان، غايتي بي‌كران تبيين نظري و عملي فرمول غايت في‌نفسه و بررسي تفسير نتيجه‌گرايانۀ ديويد كاميسكي

انسان غايت في‌نفسه است. اين دومين صورت‌بندي كانت از امر مطلق است كه در مرحلۀ عمل، براي كانت بيشترين كاركرد را دارد. مراد از غايت في‌نفسه‌بودن و ابزار نشدن چيست؟ چگونه مي‌توان از فرمول غايت في‌نفسه در عمل استفاده كرد؟ اين صورت‌بندي كه غايت‌مدار مي‌نمايد چه نسبتي با اخلاق‌هاي نتيجه‌گرا و فايده‌گرا دارد؟ اين‌ها سه پرسش اساسي است كه در اين نوشته آن‌ها را پي‌ مي‌گيريم، هرچند موضوع اصلي بحث ما پرسش سوم است. ابتدا، صورت‌بندي دوم از امر مطلق را قدري توضيح مي‌دهيم. سپس به‌اختصار، درخصوص نحوۀ كاربرد فرمول غايت في‌نفسه سخن مي‌گوييم كه چه احكام سلبي و ايجابي‌اي از دل آن بيرون مي‌آيد. در مرحلۀ آخر به تفسيري از ديويد كاميسكي1 اشاره مي‌كنيم كه مي‌گويد از دل صورت‌بندي دوم، مي‌توان اخلاق هنجاري نتيجه‌گرايانه استخراج كرد. با دقت و تفصيل، اين تفسير؛ يعني نتيجه‌گرايي كانت را ارزيابي و نقد مي‌كنيم.