نقش جهت باد و شاخص همگني وزش در توسعه زماني و تعيين مورفولوژي تپه‌هاي ماسه‌اي (مطالعه موردي: ارگ صادق‌آباد ـ بافق)

يكي از جنبه‌هاي ژئومورفولوژيكي مورد توجه در مناطق خشك با مورفولوژي تپه‌هاي ماسه‌اي مرتبط است. در اين زمينه، به منظور مطالعه مورفولوژي ارگ صادق‌آباد بافق، باد غالب و جهت باد غالب حامل ماسه (RDD) و شاخص همگني وزش باد (UDI) بررسي شد. به اين ترتيب، با استفاده از آمار بيست‌ساله هواشناسي ايستگاه بافق در نرم‌افزار Wrplot باد غالب ساليانه و فصلي تعيين و مقادير RDD و UDI نيز با استفاده از نرم‌افزار SandRose Graph در مقياس‌هاي زماني ساليانه و فصلي و ماهيانه محاسبه شد. نتايج نشان داد بيشترين ثبات حاكم بر جهت باد مربوط به تابستان و به صورت بادهاي يك‌جهتي شمال‌ غربي است كه بهترين شرايط را براي ايجاد تپه‌هاي ماسه‌اي هلالي و برخاني دارد. شاخص‌هاي بادي زمستاني و بهاري نيز از وجود بادهاي دوجهته و در نتيجه توسعه سيف‌ها حكايت دارد. فصل پاييز و به‌خصوص آبان‌ماه نيز با حداقل مقادير مربوط به UDI بهترين زمان جهت توسعه هرم‌هاي ماسه‌اي است. از طرفي مقدار پايين شاخص UDI ساليانه نيز سبب شده تپه‌هاي ماسه‌اي هرمي در ارگ صادق‌آباد بافق در سراسر سال پايدار باقي بمانند.