روند تغييرات تبخير و تعرق پتانسيل در شهرستان‌هاي اصفهان و رشت

تبخير و تعرق يكي از مهم‌ترين اجزاء چرخه هيدرولوژيكي براي برنامه‌ريزي سامانه‌‌هاي آبياري و مدل‌هاي هيدرولوژيكي بيلان آب است. در اين مطالعه تبخير و تعرق با استفاده از روش فائو پنمن- مانتيث (FAO Penman-Monteith) براي ايستگاه‌هاي هواشناسي سينوپتيك شهرستان‌هاي رشت و اصفهان واقع در بخش‌هاي مركزي و شمالي ايران در دوره آماري 1390-1349 و برخي از مهم‌ترين متغيرهاي هواشناسي مؤثر بر آن در دو مقياس فصلي و سالانه محاسبه شد. افزون بر اين، روند تغييرات آن‌ها تجزيه و تحليل و مورد مقايسه قرار گرفت. براي اين كار از آزمون ناپارامتري من‌كندال و آزمون پارامتري تحليل رگرسيون استفاده شد. نتايج نشان دادكه در مقياس سالانه تغييرات تبخيرتعرق در شهرستان رشت روند معني‌دار افزايشي و در شهرستان اصفهان روند معني‌دار كاهشي (در سطح معني‌داري 5 درصد) داشته‌اند. در اين ايستگاه‌ها روند تغييرات دما افزايشي و حداقل رطوبت نسبي كاهشي و البته شديدتر از ساير متغيرها بود. در مقياس فصلي تركيبي از روندهاي مثبت و منفي در ايستگاه‌هاي مورد بررسي مشاهده شد. در اصفهان روند تغييرات تبخير و تعرق به‌جز در فصل زمستان در ساير فصول سال منفي (در سطح معني‌داري 5 درصد) بود. در رشت روند تغييرات تبخير و تعرق به‌جز در فصل بهار در ساير فصول سال مثبت (در سطح معني‌داري 5 درصد) بوده است. در بين متغيرهاي مورد بررسي، تعداد ساعات آفتابي در دو مقياس فصلي و سالانه روندي افزايشي (در سطح معني‌داري 5 درصد) داشته است. حداقل و حداكثر درجه حرارت هوا در مقياس سالانه در هر دو ايستگاه روند صعودي (در سطح معني‌داري يك درصد) داشته است. مقايسه نتايج حاصل از بررسي روند تغييرات تبخير و تعرق پتانسيل و دما توسط هر دو آزمون بيان‌گر وجود پديده تناقض در روند پارامتر تبخير در اصفهان بوده است.