بررسي اهميت منابع انتشار گردوغبار دوره كواترنري بر كيفيت هواي شهر قم

اين مطالعه با هدف تعيين كانون طوفان‌هاي گردوغبار و خط سير آن، با استفاده از مدل HYSPLIT و شاخص‌هاي تعيين منشأ جهتي، شامل گل‌باد و گل‌غبار و تابع احتمال شرطي، انجام ‌شد. در ابتدا رخدادهاي طوفان گردوغبار در بازه زماني 2008 تا 2017 شناسايي شدند. با مدل الگوريتم انتشار، مسيريابي براي هر يك از رخدادهاي شناسايي‌شده در سه سطح ارتفاعي 10 و 500 و 1000 متري به ‌صورت عقب‌گرد به مدت 24 و 72 ساعت انجام شد. كانون‌هاي گردوغبار محدوده مورد مطالعه اكثراً از نوع سازندهاي دوره كواترنري و بيشتر سازندهاي تشكيل‌دهنده اين كانون‌ها تراس‌هاي مخروط افكنه قديمي و پادگانه‌هاي آبرفتي رسي است كه مستعد توليد گردوغبارند. نتايج اين تحقيق، از جمله گل‌باد و گل‌غبار و تابع احتمال شرطي، و مدل HYSPLIT نشان داد طوفان‌هاي گردوغبار از جهت‌هاي ‌‌جغرافيايي جنوب شرق شرقي و غرب در فصول مختلف به سمت شهر قم حركت كرده است. درياچه نمك و اطراف آن، كه كانون شماره 4 است و در شرق شهر قم قرار دارد، بيشترين تأثير را بر كيفيت هواي شهر قم در دوره زماني مورد مطالعه داشته است. طوفان‌هايي كه با منشأهاي خارجي در دوره مورد مطالعه شهر قم را تحت تأثير قرار داده‌اند بيشتر از كشورهاي عراق، عربستان، سوريه، و اردن بودند.