تحليل رابطه ساختار فضايي با وقوع جرائم شهري به كمك روش چيدمان فضا (مطالعه موردي: جرائم سرقت در شهر تهران)

از مهمترين عوامل تأثيرگذار در بروز ناهنجاري‌هاي اجتماعي، ويژگي‌هاي مكاني و تسهيلات محيطي مكان‌هاي وقوع بزهكاري است. الگوي كاربري اراضي، فرم، شكل و منطقه بندي‌هاي شهري و نحوه توزيع فعاليت­ها، عناصر و اجزاي تركيب دهنده شهر بر روي وقوع جرم تأثير بسزايي دارد. اگر محيط از لحاظ ويژگي‌هاي ساختاري آن در نظر گرفته شود، رفتار ضد اجتماعي مي‌تواند با ويژگي‌هاي كالبدي محيط در ارتباط باشد. هدف پژوهش سنجش ميزان تأثيرگذاري ساختار فضايي بر وقوع جرائم سرقت با استفاده از روش چيدمان فضا مي‌باشد. در اين پژوهش با توجه به موضوع و پرسش پژوهش، تركيبي از روشهاي توصيفي، تطبيقي و تحليلي استفاده شده است جامعه آماري پژوهش مجموعه جرائم ارتكابي سرقت است كه در دوره زماني پژوهش (فروردين تا اسفند 1387) در محدوده شهر تهران به وقوع پيوسته است. تحليل يافته‌ها نشان مي‌دهند كه جرائم سرقت گرايش دارند كه در محلاتي با همپيوندي كلان بالا، متمركز شوند. اين موضوع در مورد محلاتي با عمق بيشتر معكوس مي‌باشد. همچنين اين مورد در مورد مؤلفه اتصال نيز صادق است به جز گروه همسان فردوسي-بهارستان كه محله فردوسي نسبت به محله بهارستان داراي جرائم بيشتر و ميانگين اتصال بالاتري دارد اما محله بهارستان تعداد جرائم كمتري با ميانگين اتصال كمتري مي‌باشد. در همين محدوده‌ها كاربري‌هاي اراضي تجاري بسياري متمركز شده‌اند. اين بدان معني است كه اگر كاربري‌هاي تجاري با مقياس منطقه‌اي و شهري واقع شده باشند، تعداد بيشتري از انواع جرائم مرتبط به آنها وجود خواهد داشت. بنابراين به نظر مي‌رسد همپيوندي كلان، جرم را براي كاربري‌هايي كه اغلب با فعاليت‌هاي تجاري مرتبط هستند تشويق مي‌كنند (فروشگاه‌ها، مراكز خريد، رستوران‌ها و همچنين مكان‌هايي كه خيلي زياد با فعاليت‌هاي تجاري در ارتباط هستند مانند بانك‌ها، مؤسسات مالي و بيمه‌ها).