بررسي انديشه سياسي سيد اسدالله خرقاني

سيد اسدالله خرقاني ازجمله شخصيت‌هاي درجه دومي است كه در جريان نهضت مشروطه حضور مؤثر داشته و در به صحنه كشاندن شخصيت‌هاي ديني و سياسي درجه اول مؤثر بوده است. وي در ضمن فعاليت‌هاي سياسي، به فعاليت‌هاي ديني و علمي نيز مي‌پرداخت و سرانجام باعث پيدايي مشي خاصي در اسلام‌شناسي به نام قرآن گرايي يا بازگشت به قرآن شد. سؤال اصلي اين پژوهش اين است كه ويژگي اساسي نگرش خرقاني به متون ديني و به‌طور خاص قران چيست؟ در پاسخ نويسنده معتقد است كه خرقاني در مواجهه با مسائل دنياي جديد به دنبال روش جديد در فهم قران و بازخواني قران بر اساس مسائل و مشكلات جديد است. وي در مواجهه با پرسش‌هاي و نيازهاي تازه‌ي عصر جديد كه با انقلاب مشروطه در سپهر سياست ايران مطرح شد و ما در معارف قبلي ديني و سنتي پاسخ آن‌ها را نداشتيم ايده بازگشت به قران را مطرح نمود. همين روش و تلاش وي براي استخراج آموزه‌هاي جديد از قران به انديشه سياسي سيد اسدالله خرقاني جهت‌گيري خاصي را بخشيد و وي به برداشت‌هاي متفاوتي از قران در باب مفاهيمي چون حاكميت، حق الهي حكومت، مبنا و محدوده حقوق خصوصي و عمومي، محدوده قانون و قانون‌گذاري دست يازيد و درنهايت به طرح دموكراسي اسلامي رسيد. اين پژوهش با تكيه‌بر منابع كتابخانه ايي و با روش توصيفي تحليلي و با رويكرد تفسيري سياسي به تبيين مؤلفه‌هاي انديشه سياسي ايشان كه مي‌تواند قرابت با ايده دولت مدرن داشته باشد پرداخته است.